ابو الفتوح نوشته است : از سخن بيهده و كار عبث اعراض كنند ، عبد اللَّه - عبّاس گفت : لغو باطل باشد ، سدّى گفت : دروغ باشد ، كلبى گفت : خلف وعده باشد .
تفسير نفحة الرّحمان نهاوندي : قمّى گفته است كه لغو غنا و ملاهى است :
يعنى آواز و ساز ، و از امام صادق عليه السّلام نيز اين معنى روايت شده است ، و چون ميان خشوع و خوددارى از لغو كمال تناسب است از اينروى بدنبال يكدگر گفته شده است .
مجمع : مقاتل گفته است : لغو بمعنى دشنام است و چون كفّار مكّه پيغمبر و يارانش را دشنام ميدادند به اين جمله جلوگيرى از جوابگوئى به آنها شده است .
كشف : بعضى گفتهاند : مقصود از لغو انجمنهاى مردم مبتدع است كه از پيش خود دين درست ميكنند .
حسينى نوشته : امام قشيرى - رحمة اللَّه عليه - فرموده كه هر چه براى خدا نيست حشو است و آنچه از خدا باز دارد سهو است ، و آنچه بنده را از آن حظَّى باشد لهو است و آنچه از خدا نبود لغو است .
« وَالَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حافِظُونَ إِلَّا عَلى أَزْواجِهِمْ » 5 تبيان : چون « متعه » زن به عقد انقطاع هم زوج است به اين آيه جواز آميزش با آنها هم معلوم مىشود .
فخر : چون متعه زوجه شمرده نميشود از اين آيه حرمت عقد انقطاع معلوم مىشود .
« فَمَنِ ابْتَغى وَراءَ ذلِكَ فَأُولئِكَ هُمُ العادُونَ » 7 روح البيان : در بعضى حواشى صحيح بخارى است كه استمناء حرام است بدليل اين آيه كه از غير همسر و كنيز تجاوز است و عدوان .
كشف : از انس مالك حكم استمناء پرسيدند او به اين آيه استدلال بر حرمت كرد .
« لأَماناتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ راعُونَ » 8 مجمع : يعنى امانت خداوندى كه عبادات
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 249
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٢٤٩