ما فرا رسيد و از تنور آب جوشيد تو بكشتى درون كن از هر جفت نر و ماده دو تا و هم كس و كار خود را مگر آن كس كه بر گرفتاريش سخن حقّ از پيش رفته است [ و در سرنوشت محكوم بنابودى است ] و در بارهء ستمكاران با من سخن مگو كه آنها از - هم اكنون به آب مردهاند و غرق شده اند
28 و چون خود و همراهانت بكشتى آرام گرفتيد بگو : ستايش براى خدا كه ما را از ستمكاران رها كرد
29 و بگو اى خدا تو مرا فرود آر بجايگاهى فرخنده كه تو بهترين فرود آورندگانى [ و توانى ما را بمكانى خوب فرود آورى ]
30 و البتّه در اين [ سرگذشت نوح ] نشانه ها است براى راه - يا بى چون ] ما آزمايش كنندهايم البتّه [ معلوم شود كه به راه ميرود و كه گمراه است ] .
سخن مفسّرين : « الَّذِينَ هُمْ فِي صَلاتِهِمْ خاشِعُونَ » 2 طبرى : محمّد بن سيرين گفت : پيغمبر در نماز چشم به آسمان ميداشت چون اين آيه نازل شد صورت خود به سجده گاه ميكرد ، و از علىّ عليه السّلام معنى اين جمله را پرسيدند فرمود :
در نماز به چيزى ننگرى ، حسن بصرى گفت : يعنى به نماز چشم فرو آرند و دل نرم و آرام كنند و گفتهاند : يعنى در نماز با ترس باشند .
تبيان : در اين سوره هيچ آيت ناسخ و منسوخ نيست مگر آنچه نقل است ، مردم به نماز به اطراف خود مينگريستند و جايز ميدانستند بجمله « فِي صَلاتِهِمْ خاشِعُونَ » .
موظَّف شدند كه بجز به سجده گاه خود نگاه نكنند .
مجمع : شماره ى آيات اين سوره به حساب كوفيها يك صد و هيجده است ، و بشمار ديگران يك صد و نوزده است . و كلمات « امانات و صلاة » به صورت مفرد و جمع هر دو قرائت شده است .
كشف : اين سوره بمكّه نازل شده است و دو آيت « فَذَرْهُمْ فِي غَمْرَتِهِمْ » و « ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ » منسوخ است به آن آيات كه دستور بجنگ داده است .
و هم در كشف الأسرار براى بسم اللَّه نوشته است : ياد وى دلها را شمع تابان است ، و مهر وى زندگانى دوستان است ، و نام وى عالم را روح و ريحان است و عارف را غارت جان است . حسين منصور را پرسيدند كه معنى نام اللَّه تعالى چيست ؟ گفت : گدازنده ى تن ، رباينده ى دل ، غارت كننده ى جان ، امّا اين
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 247
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٢٤٧