خدا خواهد و بسرنوشت كرده رهبرى كند . [ اى مسلمانان دستور پيغمبر ببخشش مايهى نيك بختى شما است ] و آنچه به راه خير و نكوكارى ببخشيد براى خود شما است و بسود شما و بجز خواست راه حقّ به راه دگر و هدفى دگر نبخشيد كه آنچه پسنديده بود و بمردم دهيد سودش بدرستى بشما ميرسد و بر شما ستم نمىشود .
جهت نزول آيهء 273 :
مجمع : امام باقر ع فرمود و هم كلينى از ابن عبّاس روايت كرده است : آيه براى اصحاب صفّه نازل شد كه آنها در حدود چهار صد نفر بودند نه خانه و مسكن و نه وسيلهى معاش داشتند . در مسجد جا گرفتند و براى هر جنگى كه پيغمبر تجهيز ميفرمود آماده بودند . خداوند مردم را وادار بكومك آنها كرد و هر كس غذاى او از مصرفش زياد بود شب براى آنها ميبرد .
ترجمه :
[ و بدانيد : صدقه ] 283 ويژهى آن مردم نادار است كه براى راه خدا در تنگنايند كه توان سفر [ و كسب روزى ] ندارند و چنان خوددار از نمودارى نادارى خود بوند كه مردم بى خبر بىنيازشان پندارند و ز چهرهشان شناسى [ كه چه مردمى بوند ] وز كسى بكوشش چيزى نخواهند [ و يا كوشاى در خوددارى ز خواهشند ] و بدانيد :
آنچه به راه نكوكارى ببخشيد البته خدا به آن دانا بود .
سخن مفسّرين :
* ( لَيْسَ عَلَيْكَ هُداهُمْ ) * - 272 ابو الفتوح نوشته است : مراد بهدى در آيه توفيق و لطف است كه بخداى تعالى تعلَّق دارد . مراد بهدى بيان و دعوت نيست كه هداى بيان و دعوت بر رسول است فخر : پيغمبر بايستى دعوت بحقّ بكند و چراغ جلو مردم باشد ولى وظيفهى او نيست كه مردم به راه راست بروند و از اين جهت معنى هدى اهتداء است و ميگويد :
چه اين مردم به راه راست باشند چه نباشند در صدقه و احسان آنها كوتاهى مكن و
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 570
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٥٧٠