در اين ميان اگر امرى مشتبه ، براى او پيش آيد ، بىدرنگ سخنانى بىارزش و كهنه را از خود ساخته و براى رفع آن شبهه به كار مىبندد و قاطعانه مىگويد سخن حق همين است كه من مىگويم ، در حالى كه سخنان او از تار عنكبوت ضعيفتر و فرومايهتر است و نمىداند كه آيا به حق قضاوت كرده يا بر باطل ، [ اين قدر به خود مغرور است كه ] به غير از بافتهء خود به چيزى معتقد نيست و مذهبى غير از مذهب خود باور ندارد و اگر رأى خود را با رأى ديگرى بسنجد به رأى خود صحه گذارده و آن ديگرى را تكذيب مىكند و اگر در حلّ مطلبى فروماند آن را مكتوم نگهداشته و بازگو نمىكند ، چرا كه مىداند جاهل است و اين كتمان براى اين است كه مردم نگويند او نمىداند ، سپس بدون آشنايى به حلّ مشكل در توجيه آن مىكوشد . اين انسان نادان ، با ضعف بينش كه در امور دارد ، تا عمق راههاى تاريك قدم مىنهد ، تا به شهوات نفسانيش دست يابد . ديوانهوار در جهالتها و نادانيها مىغلطد و هيچ وقت از آنچه را كه نمىداند عذر نخواسته و پوزش نمىطلبد تا سالم بماند و هيچ گاه در داوريش احتمال خلاف نمىدهد ، تا دست كم از گفتهء ديگرى بهرهمند گردد ، روايات و أحاديث را همانند تندبادى كه علفهاى خشك را از جاى مىكند ، به اين طرف و آن طرف پرتاب مىكند ؛ اينجاست كه بر اثر داوريهاى جاهلانه ، درسهاى به ناحق گرفته شده از عمل او مىگيرند و خونهاى پايمال شده فرياد مىزنند ، و عرض ناموس كه حرام است و به حكم او حلال شده و بر عكس حلالى كه به گفتهء او حرام گرديده است به آواز بلند او را مجرمى جنايتكار مىنامند اين شخص نه بر افراط كاريش پشيمان و نه از مهالكى كه بر او وارد مىشود جان به سلامت مىبرد .
اى مردم ! بر شما باد كه از اطاعت و رهنمود رهبرانى كه هيچ عذرى در نشناختن آنها ، از شما پذيرفته نيست ، سرپيچى نكنيد [ زيرا شناخت آنها به عنوان رهبرى و كسب معارف الهى بر شما لازم و واجب است ] به اين علت كه آن دانشى كه با آدم به صحنه گيتى ، نازل گرديد و آنچه را كه همهء پيامبران از آدم تا خاتم الأنبياء بر آن برترى يافتند ، همه در عترت پيامبر شما جمع است [ با توجه به مقام عترت رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم كه در بين شما حضور فعال در جهت نشر معارف الهى دارند ] به كجا مىرويد ؟ [ و به جاى انتخاب
آينه يقين ( ترجمة كشف اليقين ، علامه حلي ) ( فارسى ) — صفحة 226
مساهمون: العلامة الحلي
ص٢٢٦