اجازه دهيد به طور قطع و مسلّم بگويم كه در سراسر ادوار تاريخ كه بر اسلام گذشته در هيچ دوره و عصرى ، اسلام مانند زمان حاضر دچار اين همه مشكلات پيچيده و حوادث خونينى كه ما را فرا گرفته نبوده است !
هر ملّتى حق دارد كه شالودهء قواعد و پايههاى بنيان اساسى خود را هرطور بخواهد بريزد ، همانطور كه حق دارد براى وضع اصول اساسى حياتش آنچه را نمىپسندد ، قلم نسخ روى آن بكشد ولى كسى كه بخواهد از حقش استفاده كند بايد قبل از هر اقدامى ، عاقبت امر و پايان كار را بسنجد .
اميدوارم در بيان منظور و تشريح هدفى كه دارم براى هيچ كس سوء تفاهمى روى ندهد ، و اگر كسى فكر و رأى و نظرى جز آنچه من دارم داشته باشد ، به صراحت و بىپرده بگويد و مطمئن باشد كه من هيچگاه باب مناظره و مجادله را نخواهم گشود .
من به نوبهء خود ، با يقين و اطمينان خاطر ، مسلمانانى را كه در اين مجمع گرد آمدهاند مخاطب قرار مىدهم تا فكر كنند كه چگونه در سايهء تعليمات اسلام مىتوانند در كمال سعادت و نيكبختى زيست كنند . و مىدانم كه آنان نيز از صميم قلب آرزو دارند تا در احياى مثل عليا يعنى زنده ساختن سرمشقهاى عالى قرآن كريم زندگى كنند .
من شخصاً براى خود حقى قايل نيستم جز اينكه نظر خود را آزادانه بيان كنم از حضار محترم نيز همين تقاضا را دارم ، تا اينكه در ضمن بيان و توضيح روشهاى سياسى هر يك از اعضاى مجمع پرده از رخسار حقيقت بردارم و طريق صحيح و روش مستقيمى را كه در آن شك و ترديدى نداشته باشم ، نشان دهم .
مفخر شرق سيد جمال الدين اسد آبادى (فارسى) — صفحة 544
مساهمون: أحمد أمين
ص٥٤٤