كارىهاى نارواى خود را مىبينند . قرآن براى روشن كردن اين موضوع و اثبات اين ادعا كراراً از شواهد تاريخى نقل مىكند و به خوانندگان توصيه و تأكيد مىكند كه از تجربيات گذشته و حال بشر پند بگيرند . به اين شرح :
« وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا مُوسى بِآياتِنا أَنْ أَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ وَ ذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ إِنَّ في ذلِكَ لآَياتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ » « 1 » .
قبلًا موسى را همراه آيات خودمان فرستاديم و به او دستور داديم كه قوم خودت را از تاريكىها نجات بده و به روشنايى وارد كن و روزهاى خدا را به ياد آنها بياور . به حقيقت در اين امر آياتى است براى هر آدم صبور و سپاسگزار .
« وَ مِمَّنْ خَلَقْنا أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَ بِهِ يَعْدِلُونَ * وَ الَّذينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ * وَ أُمْلي لَهُمْ إِنَّ كَيْدي مَتينٌ » « 2 » .
و در ميان كسانى كه آفريدهايم ، امّتى هستند كه به حق رهبرى مىكنند و مطابق حق به عدل رفتار مىكنند ولى كسانى كه آيات ما را تكذيب مىكنند آنها را به وسيلهء تدبيرهاى نهانى كه خودشان هم نمىدانند از پاى درمىآوريم به آنها مهلت مىدهيم ولى به حقيقت نقشه و تدبير من مؤثر است .
« قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ سُنَنٌ فَسيرُوا فِي الْأَرْضِ
هامش
( 1 ) . سورهء ابراهيم ، آيه 5 .
( 2 ) . سورهء اعراف ، آيه 181 و 182 و 183 .