در اروپا
اين نكته در خاطرات مرحوم قائد اعظم جالب توجّه است كه مىگويد : آن روزها در شهر لندن چند دانشكدهء حقوق ديگر وجود داشت ولى من اين دانشكده را از آن جهت برگزيدم كه ملاحظه كردم نام محمد صلى الله عليه و آله در سالن دانشكده جزء مقننين بزرگ جهان نوشته شده است .
اقبال به توصيهء سرتوماس آرنولد به سال 1905 براى كسب تحصيلات عالىترى عازم اروپا شد . در طى طريق به سوى بمبئى ، در شهر دهلى ، به مزار دو نفر از شعراى بزرگ ، اميرخسرو و غالب ، رفت و فاتحهاى نثار ارواحشان كرد و رهسپار اروپا شد .
اقبال در اروپا با افق وسيعترى مواجه شد و در قلمروهاى پردامنهترى گام برداشت . اقامت او در اروپا سه سال به طول انجاميد و اين مدت در توسعه و تكميل فكر او نقش بزرگترى ايفا كرد . در دانشگاه كمبريج به عنوان محصل عالى قدرى در رشتهء فلسفه پذيرفته شد و براى تحصيل علم حقوق وارد دانشكدهء لينكولن آن شد ، و اين همان دانشكدهاى است كه مرحوم قائد اعظم ، محمدعلى جناح ، مؤسس پاكستان نيز تحصيلات عالى حقوق را در آنجا به پايان رسانيده است .
اقبال در دانشگاه كمبريج براى اخذ درجهء دكترا ، رسالهاى به نام « توسعه و تكامل ماوراءالطبيعه در ايران » تهيه و تقديم كرد . بعداً طى مدت كوتاهى زبان آلمانى را فرا گرفت و سپس دانشگاه مونيخ نيز به مناسبت همان تأليف سابق الذكر ، درجهء استادى در فلسفه را به وى اعطا كرد و در سال 1908 به خدمت قضايى دعوت شد .
اقبال در اواخر دوران اقامت در اروپا دچار كشمكش و تصادم