و يك نفر به تنهايى هشتاد هزار مثقال طلا ؟ !
86 - انتقاد عالم مسيحى از عمر !
( 1 ) خطيب در « تاريخ بغداد » آورده : عمر در « جابيه » براى مردم خطبه خواند ، و در ضمن آن گفت : «
فَإِنَّ اللَّهَ يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ
؛ « 1 » خدا هر كس را كه بخواهد گمراه مىكند ، و هر كس را كه بخواهد هدايت مىكند » . در اين موقع كشيش مسيحى از حاضران پرسيد ؛ امير شما چه مىگويد ؟
گفتند : مىگويد : «
إِنَّ اللَّهَ يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ . . . *
؛ خدا هر كه را بخواهد گمراه مىكند » .
كشيش گفت : ياوه مىگويد خدا عادلتر از آن است كه كسى را گمراه سازد ، اين مطلب به عمر رسيد ، پس او را به نزد خود طلبيده به وى گفت بلكه خدا تو را گمراه نموده ، و اگر چنين نبود كه نسبت به دين اسلام تازه عهد هستى گردنت را مىزدم « 2 » .
مؤلف : اگر چه آن تعبير در قرآن آمده ولى از آيات متشابهه است كه به ظاهر آن نمىشود اخذ نمود و عقلا بايد آن را تأويل كرد ، و خداوند در جملات بعد مقصود از آن را روشن ساخته كه مىفرمايد :
«
وَ ما يُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفاسِقِينَ الَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثاقِهِ ، وَ يَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ . . .
» « 3 » .
« . . . و گمراه نمىكند به آن مگر فاسقان را ، كسانى كه مىشكنند عهد خدا را پس از آن كه محكم بستند ، و قطع مىكنند آنچه را كه خدا به پيوند آن امر كرده است ( صلهء رحم را قطع مىكنند ) ، و در زمين فساد مىكنند . . . » يعنى ، هر كس
هامش
( 1 ) - سورهء فاطر ، آيهء 8 .
( 2 ) - تاريخ بغداد ، ج 11 ، ص 291 .
( 3 ) - سورهء بقره ، آيهء 26 ، 27 .