نبوّت
شيخ صدوق ، در معانى الاخبار از سعيد بن جبير و او از ابن عبّاس روايت مىكند كه ، عربى به پيامبر ( ص ) گفت : « السلام عليك يا نبىء اللّه . » و حضرت فرمود : « من نبىء اللّه نيستم بلكه نبىّ اللّه هستم . » سپس صدوق از ابو بشر لغوى شنيد كه مىگفت : « نبوّت برگرفته از نبوة است ؛ يعنى هرچه كه از سطح زمين بلندتر باشد . پس معناى نبوّت رفعت و بلندى است ، و نبى يعنى شخص بلند مرتبه . » راغب با ذكر همين حديث مىگويد ، علّت اين كه پيامبر ( ص ) سخن آن عرب را تصحيح كردند اين است كه « وقتى ديد آن مرد وى را با همزه ( نبىء ) خطاب كرد ، از سر خشم بوده است . » و همچون صدوق از برخى از دانشمندان نقل مىكند كه : « از نبوة يعنى رفعت و بلندى است ، و نبّى ناميده شد ؛ چون از ساير مردم از جايگاه والايى برخوردار است . در قرآن هم آمده است :
وَ رَفَعْناهُ مَكاناً عَلِيًّا
« 1 » . همچنين مىگويد : « نبى بدون همزه ، از نبىء با همزه بليغتر است ، چون هر خبرى ، داراى قدرت و منزلت و الا نيست . » آنچه نحويان گفتهاند و بر آن اجماع نمودهاند كه ، اصل نبوّت مهموز است و از نبأ و خبر مىباشد ، اشتباه است و درست نيست ، بگوييم پيامبر ( نبى ) كسى است كه ادّعاى پيامبرى مىكند . چون « دربارهء كسانى كه به دروغ ادّعاى پيامبرى مىكنند ، در كاستن خير و بركت كاربرد دارد ؛ و فعل ( تنبّأ ) تنها دربارهء كسى كه به دروغ ادّعا مىكند ، كاربرد دارد ، مثل
هامش
( 1 ) - مريم ( 19 ) آيهء 57 : ما او را به مقامى بلند ارتقا داديم .