آخرت ، بشارت داده و لذا مثال زنده و مشخص زده و فرمود :
مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنابِلَ فِي كُلِّ سُنْبُلَةٍ مِائَةُ حَبَّةٍ
« 1 » . و براى اين كه ارزش عمل در تكوين شخصيّت انسان و ترسيم آيندهء وى را در دنيا و آخرت بيان كند ، و اين كه آدمى به عمل فردى غير از خود در خوبى و بدى ارتباطى ندارد ، مثالى بارز و آشكار زده است ؛ كه پيامبران ، با وجود قدر و منزلتشان نزد پروردگار ، اعمال همسرانشان به آنها مربوط نيست ، اگر زشت و بد باشد ؛ و شفاعت آنان را به عنوان زنان پيامبران نمىكنند اگر داراى عمل صالح و احوالى نيكو نباشند . همچنين زنان كافران طغيانگر نيز هيچ رابطهاى با كفر و طغيان همسرانشان ندارند ، اگر مؤمن باشند و داراى عمل صالح ؛ مىفرمايد :
ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذِينَ كَفَرُوا امْرَأَتَ نُوحٍ وَ امْرَأَتَ لُوطٍ كانَتا تَحْتَ عَبْدَيْنِ مِنْ عِبادِنا صالِحَيْنِ فَخانَتاهُما فَلَمْ يُغْنِيا عَنْهُما مِنَ اللَّهِ شَيْئاً وَ قِيلَ ادْخُلَا النَّارَ مَعَ الدَّاخِلِينَ
« 2 » ؛
وَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذِينَ آمَنُوا امْرَأَتَ فِرْعَوْنَ إِذْ قالَتْ رَبِّ ابْنِ لِي عِنْدَكَ بَيْتاً فِي الْجَنَّةِ وَ نَجِّنِي مِنْ فِرْعَوْنَ وَ عَمَلِهِ وَ نَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ
« 3 » . و ديگر مثالها .
بعد از اين توضيح ، لازم است به سخنان لغويان نظرى بيفكنيم : مثل به فتح ميم و ثاء ، يعنى نظير . ميدانى و راغب هر دو معتقدند كه ، مشتق از مثول به معنى انتصاب ( برخاستن ايستادن ) است ؛ به مريض وقتى كه از بيمارى شفا يافت گفته مىشود : تماثل للشفاء ؛ يعنى مثل شخص سالم گشت ، يا از جايش برخاست . ممثّل يعنى كسى كه به شكل ديگرى تصويرگرى شده است . گفته مىشود : « مثل الشىء » ، يعنى انتصاب و تصوّر . حضرت ( ص ) فرمود : هركس كه دوست داشته باشد براى او بايستند جايگاهش در آتش است . . . « اصبح
هامش
( 1 ) - بقره ( 2 ) آيهء 261 : داستان كسانى كه اموالشان را در راه خدا مىبخشند همچون دانهاى است كه هفت خوشه مىروياند و در هر خوشهاى يكصد دانه .
( 2 ) - تحريم ( 66 ) آيهء 10 : خداوند دربارهء كافران مثلى مىزند ، و آن همسر نوح است و همسر لوط كه در حبالهء دو بنده از بندگان شايسته ما بودند ، سپس به ايشان خيانت كردند ، و آن دو [ پيامبر ] در برابر امر [ و عذاب ] الهى چيزى را از آنان بازنداشتند و به آنان گفته شود همراه ساير واردشوندگان ، وارد آتش [ جهنم ] شويد .
( 3 ) - همان ، آيهء 11 : و نيز خداوند دربارهء مؤمنان مثلى مىزند ، و آن همسر فرعون است كه [ در اوج سختى كشيدن ] گفت : پروردگارا ! براى من در نزد خودت ، خانهاى در بهشت بنا كن ، و مرا از شرّ فرعون و عمل او رهايى ده و از قوم ستمكار نجاتم بخش .