تعظ القوم فى أتمّ خطاب * حكت المصطفى به و حكاها
مردم را با كلمات و سخنان تامّ و تمام پند و موعظه داد و با آن خطابهاش آنان را به ياد پيامبر اكرم انداخت .
و از سخنان او كه دربارهء خود گفت ديدهها فرو بسته شد ، ارواح سركش تسليم او گشت . و اگر در آن روزگار سياست بازى حاكم نمىگشت خواستههاى پراكنده را به مركز اصلى خود برمىگرداند و مركب چموش شهوتها را رام مىنمود ، لكن اسب سياست در ميدان تاختوتاز مىكرد و در جايى آرام نمىگرفت . اكنون هر كس در سخنان حضرتش به خوبى دقّت كرده آگاهى كامل نسبت به آن پيدا كند درگيرى و جهتگيرى دقيق آن حضرت را در مقابل آنان مىبيند و مشاهده مىكند كه چگونه بر ارث خود استدلال به آيات محكم و براهين قاطع و غير قابل انكار مىكند .
از جمله استدلالهاى آن حضرت در آن روز آن بود كه گفت : آيا عمدا از كتاب خدا دست برداشته آن را پشت سر انداختيد ؟ در آنجا كه مىفرمايد : سليمان از داود ارث برد . و در آنجا كه داستان زكريّا را بازگو مىكند و مىفرمايد : « به من از سوى خود جانشينى عنايت كن كه از من و از خاندان يعقوب ارث برد و او را مورد پسند و رضايت قرار بده ! و نيز فرمود : « خويشاوندان برخى از آنان از برخى ديگر در كتاب خداوند سزاوارترند . » و نيز فرمود : « خداوند شما را در مورد فرزندانتان سفارش مىكند كه براى پسر مانند بهره دو دختر [ منظور نماييد ] » و فرمود : « بر شما نوشته شده كه هرگاه مرگ يكى از شما فرا رسيد ، اگر مالى از خود بر جاى گذاشت براى پدر و مادر و خويشاوندان به خوبى وصيّت كند و اين كار شايستهء پرهيزكاران است . » « 1 »
سپس فرمود : « آيا خداوند در مورد شما آيهاى خاص نازل كرده كه پدرم را از اين قانون مستثنى كنيد ؟ يا اينكه شما خود را نسبت به عموم و خصوص قرآن مجيد از پدرم و از پسر عمويم داناتر و اعلم مىدانيد ؟ ! و يا اينكه مىگوييد اهل دو ملّت از يكديگر ارث نمىبرند ؟ ! ( متن خطبه ) .
ببينيد چگونه در آغاز بر ارث گذاردن پيامبران به دو آيهء مربوط به داود و زكريّا كه
هامش
( 1 ) بقره ( 2 ) : 180 .