( 1 ) چنان كه آيهء شريفهء قرآنى نيز به همين مطلب اشاره كرده است كه مىفرمايد :
كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ
» .
اين خطاب به اين اعتبار است كه قوانين و دستوراتى كه به اين امّت داده شده است توانائى تربيت كردن آنان را تا شايستگى برخوردارى از عنوان بهترين امّتها را داشته باشند دارد . و به اين درجه نخواهند رسيد مگر با پيروى همه جانبه و رسيدن به مقام عصمت در آراء و انديشههاى عمومى خود . لكن در دوران آشفتگى و انحراف نمىشود گفت بهترين امّتها مىباشند ، و لذا خداوند متعال فرمود :
كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ
« 3 » و امّت اسلامى فقط در آن دورهء شكوهمند آمر به معروف و ناهى از منكر و مؤمن خواهد بود .
( 2 ) و به هر حال روزگار فتنهها و انحرافات نخواهد توانست نظريّهاى همگانى و مورد اتّفاق و عادلانه و واقعبينانه كه بتوان رهبرى جهان را به دست آن داد ، داشته باشد . و در اين صورت شكلهاى سهگانهء رهبرى دسته جمعى از ارزش افتاده و فقط شكل رهبرى فردى براى ادارهء جهان و زمامدارى تمام پهنهء گيتى به صورت عادلانه باقى خواهد ماند و مقصود ما از رهبرى واحد همين حالت مىباشد .
( 3 )
شرط سوم : وجود ياران همكار و همفكر و پايدار در كنار آن رهبر واحد .
دليل و برهان بر لزوم اين مطلب را بعد از ابطال دو فرض مىتوان اقامه كرد :
هامش
( 3 ) آل عمران / 110 : شما بهترين امّتهائى هستيد كه براى عموم مردم بيرون آورده شدهايد ؛ به معروف امر كرده و از منكر نهى مىكنيد و به خداوند ايمان داريد .
نكتهاى كه با عرض پوزش از نويسندهء محترم لازم است تذكّر داده شود ، آن است كه خلاصهء مطلب اگر در جامعهء اسلامى نظر امام معصوم باشد و مردم با تربيت و رشد كاملى كه دارند با آگاهى كامل و ايمان راستين پذيراى آن نظر باشند و وحدت كلمه و اتّفاق نظر بر آن عقيده و دستور پيدا كردند ، در آن صورت اجماعى حقيقى و وحدتى واقعى شكل يافته ؛ و اگر نظر امام نباشد و يا مخالف نظريّهء عموم باشد ، هيچگونه ارزشى براى اجماع بدون نظر امام نخواهد بود . ( مترجم )