يك نوع از آنها است . و اين خود يكى از عناصر آزمايش خداوندى است كه انسان مؤمن را به آنها مىآزمايد .
( 1 )
امر سوم : پايدارى در برابر فريبها و نيرنگها
در دوران غيبت ، پايدارى و سرسختى انسان در مقابل فريبها و نيرنگها ، به شكلى است كه در دوران حضرت رسول - صلّى اللّه عليه و آله - و يا زمان ظهور وجود ندارد .
فريبكاريهائى كه رو در روى انسان قرار مىگيرد ، دو نوع است :
( 2 ) اوّل : فريبكارى ناشى از مصالح شخصى و هوى و هوسهاى فردى ، بدان جهت كه شهوات غريزى انسانى ، او را وادار به اشباع آنها مىكند ، بدون اينكه كارى به راه و روش صحيح داشته باشد ، و اين سخن درست است كه گفته است :
« غرائز ، عقل و انديشه نمىشناسد » .
( 3 ) دوم : فريبكارى و وادار كردن از سوى ديگران ، در آن هنگام كه ويژگيهاى فريبندهء دوران فتنه و انحراف را در زرق و برق تمدّن جديد ، و راحتيها و خوشيهائى و مال و شهرت حكّام و پيروان آن را مىبيند ، كه هر يك به نوبهء خود عاملى فريبنده براى انحراف انسان از مسير حق و حقيقت مىباشند ، و او را وادار به دستيابى به آنها مىكنند .
( 4 ) قسم اوّل از اين عوامل فريب دهنده و واداركننده ، از آغاز خلقت انسان همراه او بوده و اختصاص به دوره و زمان خاصّى نداشتهاند ، و آنها خود اساسيترين محك براى آزمايش انسان بودهاند ؛ ولى قسم دوم مخصوص دوران غيبت كبرى مىباشند ، كه متّصف به فتنه و انحراف مىباشد ، زيرا سود خواهيهاى شخصى و انگيزههاى فردى كه موجب تحريك به سوى دستيابى به قدرت هر چه بيشتر و مال هر چه فراوانتر مىباشد ، در دوران نبوّت و عصر ظهور حضرت ، همگى در مسير حكومت حق و دولت عدل كار مىكنند ، بر خلاف دوران غيبت كه همهء آنها بر ظواهر فريبندهء دنيا مىافزايند و تمدّن مادّى و حكمرانان