پاره كنيد ، و شمشيرها را بر سنگ بزنيد . خواه ناخواه وقتى اسلحههايشان را از بين بردند ، بايد تن به مرگ دهند . و اين مطلبى است كه در شرع و هم از نظر عقل ناپسند است ، و يقين داريم كه رسول خدا چنين دستورى نمىدهند .
( 1 ) و امّا رواياتى كه هم در كتب شيعه و هم در كتب اهل سنّت وارد شده است كه هرگاه دو گروه از مسلمين به روى يكديگر شمشير بكشند ، قاتل و مقتول هر دو در آتش مىباشند ؛ اين روايات مخصوص جائى است كه يك گروه در حال دفاع از خود نباشد ، زيرا در اين صورت هر كس حق دارد از جان و مال خود دفاع كند ، و جنگ دفاعى به ضرورت عقل و شرع جنگى عادلانه است ، و از همين جا درستى كار هابيل را مىفهميم ؛ زيرا آيهء قرآن دلالتى بر اين ندارد كه او از خود دفاع نكرده است ، اگر چه نيّت كشتن برادر را نداشته است ، لكن از خود دفاع كرده و برادرش با نيرومندى بيشتر از او ، او را كشت ؛ بر خلاف مضمونى كه از ظاهر اين روايات به دست مىآيد كه اصلا بايد تسليم شد و هيچ كارى را نكرد .
بنابراين راهى براى پذيرش اين گروه از روايات وجود ندارد ؛ بويژه با توجه به اصل سختگيرى سندى .
( 2 ) و ما را همين اندازه كافى است كه بدانيم بسيارى از روايات و اخبار به سود طبقهء حاكمه جعل شده و به نفع آنهائى بوده كه مىخواستهاند تمام كارهاى خود را شرعى قلمداد كنند ، و به هر صورت شده از قيام و دفاع مردم جلوگيرى نمايند تا اوضاع بر وفق مرادشان گردد و خاطرشان از همه جا جمع باشد ؛ و لذا اين گونه اخبار و روايات در آن زمانها بسيار جعل و نقل مىشده است .
( 3 )
قسم سوم : دستور خانهنشينى
1 ) بدين مضمون روايتى را در دو كتاب صحيح نيافتيم ، لكن ابو داوود « 30 » در ضمن حديثى كه دربارهء فتنهها از رسول خدا نقل كرده است اين جمله را آورده است كه گفتند : پس چه دستورى به ما مىدهيد ؟ حضرت پاسخ دادند :
« پلاسهاى ( زيرفرشيهاى ) خانهء خود باشيد . ( يعنى خانهنشين گرديد . ) »
هامش
( 30 ) سنن ابو داوود 2 / 417 .