3102 - غنيمت مال
« راغب » در « محاضرات » گفته : امام رضا عليه السّلام در روز عرفه در خراسان تمامت اموال خود را به فقرا تفريق نمود . « فضل بن سهل » گفت : يا امام ! اين چه غرامت است ؟ فرمود : نه غرامت ، بلكه غنيمت است .
3103 - متابعت از حاتم
چون « حاتم » رخت هستى از اين خاكدان بربست ، برادرش مىخواست در جود به وى متشبّه گردد ؛ مادرش گفت : از متابعت حاتم بگذر ! گاهى كه شيرش مىدادم تا رضيعى را از يك پستان شير ندادمى ؛ وى پستان ديگرم را نمىمكيد و تو را هر وقت كه شير مىدادم بىمشاركت غيرى مىخوردى ؛ اگر غيرى را با خود مىيافتى شروع به گريستن نموده تا وى را برون نبردندى پستان را نمىمكيدى .
3104 - فعل افيون
بعضى از مطعمومات كه فعل بالعرض مىكنند ، گمان مىرود قاعدهاى را كه وضع نموده گفتهايم : فاعل مرارت حرارت است منقض شود ، ليكن اين تخيّل فاسد است ؛ چه بعضى اوقات تبريد فاعل مرارت مىتواند شد . افيون كه با مرارت ، تبريد عظيم مىكند از حرارت و تسخين ، روح را منبسط و متحلّل ساخته قوّهء تصعيد و تحليل كه از ايشان حرارت است حاصل مىكند چون بعضى از روح حال حرارت غريزيه كه تا مركز روح خالى شود متحلّل و بعضى منبسط گرديد نه بالذات بلكه بالعرض از افيون تبريد حاصل آيد و مسخّن كه هم زايل شد باز اجزاى بدن كه قابض برودتاند بالطبع عود به تبريد نمايند . پس معلوم شد كه تبريد از فعل افيون نيست تا كه مرارت آنرا مانع آيد .
3105 - از وجود عالم
حكما گويند : وجود عالم به اين شكل خير محض و كمال تام و واجب الوجود مبدأ فياض و جواد مطلق است و ذاتش از اين خبر محض و كمال تام منفكّ نخواهد شد ، چون انفكاك از آنها نقص و واجب الوجود از نقايص منزّه است ؛ عالم قديم است . متكلّمين گويند : بالاختيار است يصحّ منه الايجاد و التّرك ايجاد عالم لازم ذات او نيست و در معنى « ان شاء فعل و ان لم يشاء لم يفعل »