اين ديوكده نه جاى نيل است * برخيز كه رهگذر سيل است
چون بارت نيست باج نبود * بر ويرانه خراج نبود
بشتاب كه راحت از جهان رفت * آهسته مرو كه كاروان رفت
آنكس كه در اين دهش مقام است * آسودهدلى بر او حرام است
گيتى كه سر وفا ندارد * گويى كه كس آشنا ندارد
چون قامت ما براى غرق است * كوتاه و دراز را چه فرق است ؟
( نظامى از كتاب ليلى و مجنون )
2713 - ديوانه و لوزينه
از يكى از ادبا مروى است : يكى از امراى بغداد را طبقى لوزينه آوردند ، ديوانهاى كه در حسن كلام شهرت داشت به مجلس وى درآمده ، گفت : اين چيست ؟ امير يكى را به وى داد ، او گفت :
إِذْ أَرْسَلْنا إِلَيْهِمُ اثْنَيْنِ
« 1 » يكى ديگرش عطا نمود گفت :
فَعَزَّزْنا بِثالِثٍ
« 2 » بازش به يكى ديگر نواخت گفت :
فَخُذْ أَرْبَعَةً مِنَ الطَّيْرِ
« 3 » يكى ديگرش داد گفت :
وَ يَقُولُونَ خَمْسَةٌ
« 4 » و همچنين بعد از پنج خواند :
فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ
« 5 » پس از ستّة گفت :
سَبْعَ سَماواتٍ طِباقاً
« 6 » بعد از آن گفت :
ثَمانِيَةَ أَزْواجٍ
« 7 » پس گفت :
تِسْعَةُ رَهْطٍ
« 8 » پس گفت :
تِلْكَ عَشَرَةٌ كامِلَةٌ
« 9 » پس گفت :
أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَباً
« 10 » و پس گفت :
إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنا عَشَرَ شَهْراً
« 11 »
إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ عِشْرُونَ صابِرُونَ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ
« 12 » به دهمين كه رسيد گفت : طبق را بردار !
هامش
( 1 ) . سورهء يس ، آيهء 14 . ( آنگاه كه دو تن را به سويشان فرستاديم . . . . )
( 2 ) . همان . ( . . . پس چهار پرنده بگير . . . . )
( 3 ) . سورهء بقره ، آيهء 260 . ( [ آنها را ] با سومى تقويت نموديم . . . . )
( 4 ) . سورهء كهف ، آيهء 22 . ( . . . و مىگويند پنج تن بودند . . . . )
( 5 ) . سورهء اعراف ، آيهء 54 . ( . . . در شش روز . . . . )
( 6 ) . سورهء ملك ، آيهء 3 . ( . . . هفت آسمان را بالاى هم . . . . )
( 7 ) . سورهء انعام ، آيهء 143 . ( هشت جفت . . . . )
( 8 ) . سورهء نمل ، آيهء 48 . ( . . . نه دسته و گروه بودند . . . . )
( 9 ) . سورهء بقره ، آيهء 196 . ( . . . ده روز تمام است . . . )
( 10 ) . سورهء يوسف ، آيهء 4 . ( . . . يازده ستاره . . . )
( 11 ) . سورهء توبه ، آيهء 36 . ( همانا تعداد ماهها نزد خدا ، دوازده ماه بود . . . . )
( 12 ) . سورهء انفال ، آيهء 65 . ( . . . اگر از شما بيست نفر صابر باشند بر دويست تو غالب مىشود . . . . )