1572 - خوددارى و رويارويى
در « عيون الاخبار » از على بن موسى الرضا عليه السّلام اشعارى مذكور است كه براى مأمون خوانده است :
إذا كان دوني من بليت بجهله * أبيت لنفسي أن تقابل بالجهل
و ان كان مثلى فى محلى من النهى * أخذت بحلمى كى أجل عن المثل
و ان كنت أدنى منه فى الفضل و الحجى * عرفت له حق التقدم و الفضل
* * * اگر آن كس كه مبتلاى نادانى و بىخردى او شدهام پايينتر از من باشد ، بر خود نمىدانم كه با جهل به مقابله برخيزم و اگر مانند من در عقل و خرد بود ، شكيبايى پيشه مىكردم تا از مانند خود بالاتر و بهتر باشم و اگر در مرتبهاى پايينتر از عقل و دانش بودم ، همواره حق بزرگى و حق علم را براى او قبول داشته و او را مقدّم مىدانستم .
1573 - شكايت از لذّت
و لست كمن أخني عليه زمانه * فبات على أخدانه يتعتب
تلذّ له الشكوى و ان لم يجد بها * صلاحا كما يلتذّ بالحكّ أجرب
( ناشناس )
* * * و من مانند كسى نيستم كه هرگاه زمانه به او بىوفايى و خيانت كرد ، شروع به نكوهش ياران و دوستان خود مىكند . شكايت و اظهار غصه خود را به خاطر لذّت بردن از آن مىدانم هرچند هيچ فايدهاى نداشته باشد ؛ مانند خاراندن بدن كسى كه پيسى دارد ( فقط از خاراندن لذّت مىبرد و ليكن هيچ فايدهاى ندارد ) .
1574 - طربناكى
در كتاب « ادب الكاتب » « 1 » مذكور است : شدّت حصول طرب چنانكه عوام پنداشتهاند ، مختصّ به هنگام شدّت فرح نيست ، بلكه در شدّت حزن هم واقع خواهد شد . چنانكه نابغهء شاعر گفته :
هامش
( 1 ) . تأليف : ابن قنيبه ابو عبد اللّه محمّد بن مسلم الكوفى المروزى الديّنورى .