563 فغان از عشق
اى عشق ! تو را روح مقدّس منزل * سوداى تو را عقل مجرّد محمل
سياح جهان معرفت ، يعنى دل * از دست غمت دست به سر ، پاى به گل
( سنايى )
564 طالب غرور
امردى را گرفت مردك مست * پاى مزدش دو مرغ داد به دست
چون فشردش به زور كنگ درشت * هر دو را مرده ديد اندر مشت
كودك از كار خود چريده بماند * دست خالى و . . . دريده بماند
قصهء طالب متاع غرور * همچنان است اگر نهاى كر و كور
( سنايى )
565 شرح روزها
ايّام پنجاند : مفقود و مشهود و مورود و موعود و ممدود . از يوم مفقود كه فوت شده و خلاف شرع در آن به عمل آوردهاى ، بگذر . يوم مشهود ، روزى است كه در آنى ، سعى كن تا در آن روز ، توشه از طاعات بردارى . يوم مورود ، روز موعود توست و در آن روز امنيّت و ناامنى بر تو معلوم نيست . روز موعود ، روز آخرين توست از ايّام دنيا . آن روز را به حقيقت نصب العين خود گردان ، بىشك بدان خواهى رسيد . يوم ممدود ، آخرت توست و روزى است كه هرگز از آن جدا نخواهى شد . آن را منتظر باش كه يا تو را نعيم و يا عذاب اليم است .
566 آمر و ناهى
يكى از علما گفته : جناب كبرياى سبحانى دو چيز را منصوب ساخته ؛ يكى آمر و ديگر ناهى است . آمرى كه امر به شر مىكند ، نفس امّاره است و ناهى كه نهى از منكر مىكند ، نماز است .
إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ
« 1 » هروقت كه نفس ، امر به معاصى و شهوات كند ، آن را به نماز گزاردن منع توان نمود .
هامش
( 1 ) . سورهء عنكبوت ، آيهء 45 . ( . . . همانا نماز [ آدمى را ] از زشتكارى و ناشايست باز مىدارد . . . )