و بصير است ، و ضرورت و تواتر كاشفند از اخبار مخبر صادق مطابق واقع بلكه عين واقع است .
و اين حجت نيز در غايت قوت و متانت و از مناقشهء دور معرّا و مبرّاست ، زيرا كه مطلق علم در ثبوت و اثبات نبوت كافى است متفطن باش .
ولى ظاهر كلمات بعضى از ايشان و صريح كلام بعض ديگرى از ايشان آنست كه اثبات سمع و بصر ببرهان عقلى ممكن نيست ، و اين معنى باعتبار غفلت از لمعهء سابقه و بسيارى از لمعات ماضيه است .
و شناختى كه شش برهان عقلى بر اين مقصد اعلى قائم است پنج برهان از آن براهين به اين وجيزه مخصوص است « الحمد للّه ملهم انوار العلوم و المعارف » .
فصل هفدهم در اثبات كلام است از براى واجب الوجود بالذات جل اسمه
و تحقيق آن موقوف است بتقديم لمعاتى و تمهيد مقدماتى
لمعة " الهيّة " [ در بيان آنكه حق اول متكلّم است بكلام ذاتى و تجلّى اعرابى ]
بدانكه صوت كيفيتى است كه حاصل شود از تموّجى كه حادث باشد از امساس عنيف يعنى شديد و يا تفريق عنيف به شرط مقاوقت ممسوس باماس و مقاومت مفرّق با مفرّق . مثل كوبيدن نقّاره و پارهكردن كرباس ، و تابع مىشود صوت يعنى اين تموّج و انصدام را كه در هواى مجاور متحقق مىباشد تموّج و انصدام ديگر با سكوتى پيش از سكوتى ، تا منتهى شود بهوائى كه ايستاده است در فضاى سوراخ گوش ، و در باطن آن عصبى است مفروش و قوهء سامعه را در آن وديعه گذاشتهاند ، و در اين وقت يعنى در وقت تموّج هواى داخل صماخ سماع و شنيدن متحقق مىشود .