ارتفاع موانع چنان كه مذاق شيخ اشراقييّن است .
و هريك از اين اقوام از علما و متبحّرين بوجوه سخيفه و دلايل غير تامّه متمسّك شدهاند ، ذكر آنها موجب تطويل است و كتب طبيعى و كلام از آن وجوه و دلايل و از آن تشاجر و تنازع مشحونند ، و آنچه كه در لمعات مقاصد علم مذكور است در ردّ آن مذاهب و آراء و در دفع آن وجوه و متمسكات كافى و وافى است .
و از اينجا نيز منكشف ميگردد سرّ مذهب محققين از حكما و متكلّمين كه مدرك بهمهء ادراكات نفس است نه قوا و آلات .
و از اينجا نيز ظاهر مىشود سرّ اتحاد حاس بالذات بالمحسوس بالذات چنان كه در همان لمعات اشاره نمودم ، مستبصر باش .
بعد از تمهيد اين لمعهء لطيفه ميگويم : برهان اول بر اثبات سمع و بصر از براى واجب الوجود بالذات آنست كه محقق گرديد كه عوارض وجود من حيث انه وجود ، عين وجودند بحسب ذات و هويّت و مغاير وجودند باعتبار معنى و مفهوم . و نيز محقق گرديد كه سمع و بصر از عوارض وجود من حيث انّه وجودند ، پس هروجود ، بصر و بصير و مبصر و سمع و سميع و مسموع است .
و نيز محقق گرديد كه سمع و بصر بعلم حضورى اشراقى برميگردند ، و نيز محقق گرديد كه علم تام بخصوصيت علت از آن جهت كه علت است مستلزم علم تام است به خصوصيت معلول از آن جهت كه معلول است ، و نيز منكشف گرديد كه حقيقت واجب الوجود بالذات صرف وجود و وجود صرفست ، و نيز مبرهن گرديد كه همهء سلسلهء وجودات به او منتهى ميشوند ، پس مبدأ اعلى و عايت قصوى بصير است بذات خود و بساير اشياء ، و سميع است بذات خود و بساير اشياء ، اخذ كن و غنيمت شمار كه از ملهمات اين فقير و از خواص اين وجيزه است .
و چون محقق گرديد كه از عوارض و كمالات وجود من حيث انّه وجودند ، پس برهان دوم و سوم و چهارم و ششم و هفتم از براهين مقصد اول و دوم از مقاصد مسألهء علم ، مثبت اين مقصد اعلى نيز ميباشند متفطن باش .
و جمهور اهل كلام متمسّك شدهاند در اثبات اين مطلب اسنى به آنچه كه در شريعت حقّه به حد ضرورت و تواتر رسيده است كه خداوند يگانه آفريننده اين كارخانه ، سميع
لمعات الهيه (فارسى) — صفحة 436
مساهمون: ملا عبد الله مدرس زنوزى
ص٤٣٦