مىبينى كه آن محقق در عين نفى كثرت اعتبارى كثرت اعتبارى ثابت كرده است مراد از نفى اعتبار اول اعتبار مكثّر ذات است و مراد از اثبات اعتبار دوم مجرد اختلاف معنى و مفهوم و تغاير عنوان و حكايت است ، اخذ كن همهء آنچه را كه در اين لمعه بيان نمودم و غنيمت شمار و بدانكه از براى امام مشكّكين فخر الدين الرازى در اين لمعه نيز اوهام و تشكيكات است ولى همهء آنها مبنى است بر غفلت از احكام حقايق وجوديّه و و بر عدم فرق در ميانهء حمل اولى ذاتى و حمل شايع صناعى و مبتنى است بر عدم تفرقه در ميانهء عنوانات و مفهوماتى كه ابا از اتحاد در وجود و هويت ندارند و در ميانهء معانى و مفاهيمى كه اتحاد آنها در وجود و هويت مستلزم اجتماع متقابلاتست . جواب تشكيكات واهيه و اوهام فاسده و خيالات كاسدهء او از لمعات سابقه و تحقيقات ماضيه در نزد تأمل صادق غايت ظهور و انكشاف دارد لهذا از ذكر آن اعراض كردم و ايجاز را بر اطناب اختيار نمودم و همهء آن خيالات و اوهام در امور عامهء اسفار اربعه بتفصيل تمام با جوابهاى كافى و شافى مذكورند .
لمعة " الهيّة "
بدانكه علم نفس بقواى باطنيّه مثل قوهء حس مشترك و قوهء خيال و قوهء متصرّفه و گاهى آن را قوهء متخيّله و قوهء متفكّره نيز ميگويند و قوهء واهمه و قوهء حافظه ، و بحواس ظاهره مثل قوهء باصره و قوهء سامعه و قوهء شامّه و قوهء ذائقه و قوهء لامسه و بقواى نباتيّه مثل قوهء غاذيه و قوهء مولده و قوهء ناميه و خوادم آنها ، و بالجمله بهمهء قوا و جنودى كه منبعثند از ذات نفس و نسبت آنها بنفس نسبت جنديّت و معلوليّت و نسبت عكسيّت و رشحيّت است و بهمهء آنچه كه در آن قوا و جنود و در آن حواس و آلات حاصل ميشوند از صور وهميّه و خياليّه و بصريّه و سمعيّه و شميّه و ذوقيه و لمسيّه و صور غذائيّه و مانند آنها از احوال نفسانيّه و حالات وجدانيّه بحضور هويات عينيّه و صور خارجيّه آنها است در نزد نفس بحيثيتى كه علم و معلوم متحدند بحسب ذات و متغايرند بحسب اعتبار نه بحصول صور آنها است در ذات نفس و يا در قواى نفسانيّه .