بتفصيل تمام و بسط - ما لا كلام - مذكور خواهد شد .
تنبيه "
گاهى توحيد مىگويند و اراده مىكنند از آن ، مجموع معارف ربوبيه ، و مقاصد الهيه ؛ نمىبينى كه مىگويند اصول معارف حقه پنج است : اول توحيد ، دوم عدل ، سوم نبوت ، چهارم امامت ، پنجم معاد . مقصود از تحرير اين رساله و ترقيم اين وجيزه ، بيان توحيد به اين معنى است ، اميد از تأييدات الهيه ، و توفيقات ربانيه ، آنست كه معارف اربعه ديگر نيز ، ببسط تمام ، در رسالهء ديگر بمقام تحرير و بيان آيد انشاء اللّه العزيز .
لمعة " ربوبية "
بدانكه تمام حقيقت واجب الوجود ، صرف صرف وجود ، و محض محض فعليت و بحت بحت تحصل است ، و هيچ نحوى از انحاء كثرت ، و هيچ قسمى از اقسام اثنينيت در ذات مقدس او متحقق ، بلكه متصور نمىتواند شد ، بلكه واحد بوحدت حقه ، و بسيط ببساطت صرفه است . و اين لمعه باستيفاى تمام گذارش يافت و از براى تذكار و استبصار اعاده نمودم .
لمعة " الهية "
بدان اى طالب معارف الهيه ، و مقاصد ربوبيه ، كه : حقيقت واجب الوجود بالذات و للذات ، واجب الوجود من جميع الجهات و الحيثيات است . به اين معنى كه در حقيقت مقدسهء او ، جهتى از جهات امكان ، و حيثيتى از حيثيات امتناع ، متحقق و متصور نمىتواند شد ، بلكه همه جهات او جهات وجوب وجود ، و همهء حيثيات او حيثيات تأكد وجود است ، اينست معنى اين كلمهء جامعه ، كه از اساطين حكما موروث است و از جمله فروعات و متفرعات و نتايج و لوازم اين قانون لطيف و اصل شريف آنست كه از براى واجب الوجود جل اسمه جهت قوه و حالت منتظره متحق نيست به اين معنى ، كه جميع كمالاتى كه از براى او ممكنند بامكان عام و منافى وجوب وجود و تأكد وجود نيستند ، همه فعليت و تحصل دارند ، و نسبت به هيچ كمالى از كمالات ، جهت قوه و حيثيت استعدادى در ذات مقدس او متحقق نيست ، نه اينست كه معنى اين قاعدهء