قاضيان كوفه
مقدمه
قضاوت - منظور از آن ، مقام داورى ميان مردم در نزاعها و درگيريهاست - داراى سابقه زيادى است . انسان از ابتداى آفرينش هيچگاه از وجود كسى كه داورى مشكلات وى را به عهده گيرد ، بىنياز نبوده است . قاضيان قبيلهها ، افراد عاقل و بزرگ آنها بودند .
همچنين آنها حاكمان و فرمانروايان قبايل نيز به شمار مىرفتند . هرگاه شخصى از نظر عقلانى و جسمانى به كمال رشد خود مىرسيد ، حكومت قبيلهاش را عهدهدار مىشد و در مورد مسائل و دعاوى آن قضاوت مىكرد و اين حالت بيابان نشينان بود كه ريشه در فطرتشان داشت .
عربهاى جاهليت نيز اين گونه بودند و براى قضاوت نزد پيشوايان و خردمندانشان مىرفتند ، از ميان قاضيان پيش از اسلام ، گروه بزرگى به شهرت رسيدند كه هر يك از آنها در قبيلهاش به قضاوت مىپرداخت . قاضيان قبيلهء تميم عبارتند از : حاجب بن زراره ، اقرع بن حابس و ربيعة بن فحاشن .
قاضى قبيلهء ثقيف ، غيلان بن مسلمه بود و قاضيان قبيله قريش ، هاشم بن عبد مناف و عبد المطلب بن هاشم ، ابو طالب بن عبد المطلب ، عموى پيامبر ( ص ) و عاص بن وائل بودند .
قاضى قبيلهء بنى اسد ، ربيعة بن حذار و قاضى كنانه سلمى بن نوفل . . . بودند ، جز اينها نيز قاضيانى مانند اكثم بن صيفى و عامر بن ظرب و جز آنها هستند كه در ميان تمام قبايل معروف بودند .
عربها براى قضاوت نزد پيشگويان و منجمان و . . . نيز مىرفتند . و قضاوت ، قبل از ظهور اسلام اين گونه بود .