تخطي إلى المحتوى الرئيسي

افغانستان ( مجموعه مقالات ) ( فارسى ) — صفحة 305

مساهمون:

ص٣٠٥
اعضاى انتخابى و انتصابى به رياست يكى از اعضاى كابينه ( همان‌جا ، ص 14 به بعد ) در واقع مجلس ( پارلمان ) به حساب نمىآمد . از طريق تشكيل « لويه جرگه » ها يا اجتماعات بزرگ ، نخبگان كشور امكان مىيافتند كه در اتخاذ سياستهاى دولتى دخالت كنند . احمد شاه درّانى از طريق چنين اجتماعى به سلطنت رسيده بود و اميران بعد از او نيز گهگاه به تشكيل آن اقدام كرده بودند . امان الله براى تصويب تمام اصلاحات عمده از آن استفاده مىكرد و طى دوران سلطنت خويش سه‌بار - 1301 ش ، 1303 ش و 1307 ش - دست به تشكيل آن زد . پايدارترين خدمت امان الله در زمينهء آموزش و پرورش بود . در زمان حبيب الله ، بودجهء وزارت آموزش و پرورش 000 6 روپيه بود ، ولى در 1307 ش به بيش از پنج ميليون روپيه افزايش يافته بود ( لايحهء ترقيات ، ص 14 ) . از 1303 ش تا 1307 ش ، 322 دبستان - در هربخش حكومتى دست‌كم يك واحد - تأسيس شد . در همين مدت ، 823 4 دانش‌آموز دورهء ابتدايى را به پايان رساندند . 158 نفر از دبيرستان فارغ التحصيل شدند و 151 نفر براى تحصيل به خارج از كشور اعزام شدند ( همان‌جا ، ص 17 - 18 ) . همين دانش‌آموزان قشر ديوانسالار دهه‌هاى بعد را تشكيل دادند . سياستهاى امان الله موجب بروز نارضاييهاى شديدى شد و از اين‌رو وى در 1308 ش / 1929 ، ناگزير جلاى وطن كرد . نادر شاه ، عضوى از خاندان محمدزائى كه بر افغانستان حكومت مىكردند ، جانشين او شد .

نادر شاه ، محمد ظاهر شاه و داوود خان

( 1308 ش - 1357 ش / 1929 - 1978 ) . گذشته از تغييرات جزئى ، دستگاه حكومتى زمان نادر شاه
افغانستان ( مجموعه مقالات ) ( فارسى ) — صفحة 305 | گروهى از پژوهشگران / سعيد ارباب شيرانى / هوشنگ اعلم