يا در مسجد ، و همهء ماوقع بايستى ثبت مىشد . بررسى پروندههاى سالهاى 1885 - 1890 در دادگاه يكى از بخشهاى درهء كنر ، مشرق افغانستان ، دال بر آن است كه اين مقررات در واقع اجرا مىشده است ( غنى ، ( نشريهء بينالمللى مطالعات خاور نزديك ) « 1 » ، زير چاپ ) .
از لحاظ ادارى ، كشور به شش ايالت وسيع و هريك از اين ايالات به شمارى از بخشها تقسيم شده بود . عبد الرحمان شخصا دربارهء همهء انتصابات مهم تصميم مىگرفت و به مقدار زيادى از مسائل جزئى رسيدگى مىكرد ( آرشيو افغانستان ، مكاتبات ميان فرمانروا و اميرزاده و فرمانروا و حاكم بخش شرقى ) . او هيئت دولت يا شوراى رسمى مشاوران تعيين نكرد ، ولى ادارهاى به منظور حسابرسى تشكيل داد تا بر فعاليتهاى مأمورانش نظارت كند و عايدات حكومت را افزايش دهد .
اقداماتش در جهت برقرار كردن بودجهء مملكتى موفقيتآميز نبود ، و مانند اميران پيشين ناگزير بود جمعآورى ماليات را به افراد واگذارد ( فيض محمد ، سراج التواريخ ، ج 2 ، مواضع مختلف ) .
سلطنت حبيب الله ( 1319 - 1338 / 1901 - 1919 ) را مىتوان دورهاى شمرد كه طى آن سياستهاى پدرش مدام توسعهيافته است . از لحاظ اقدامات درازمدت حكومت وى ، مهمترين تغييرات را بايد تأسيس دو مدرسه در 1325 / 1907 - يكى نظامى و ديگرى غيرنظامى - و صدور اجازهء انتشار روزنامهء سراج الاخبار در 1326 / 1908 به محمود طرزى به شمار آورد . اين روزنامه هردو هفته يكبار منتشر مىشد و مخاطبان آن
هامش
( 1 ) .IJMES