خود شاهدى بر موفقيت تغييرات حكومتى او بود .
عبد الرحمان نيز ، مانند اسلاف خود ، به گسترش و تجديد سازمان ارتش توجه ويژهاى كرد . ارتش از ميان جمعيت كشور كه شش ميليون تن تخمين زده مىشد ( بريتانياى كبير ، ( گزارش نظامى دربارهء افغانستان ) ، كلكته ، 1906 ، ج 3 ) ، 000 79 نفر استخدام كرد . حقوق نيروهاى منظم ، شبهمنظم و غيرمنظم به 670 262 7 روپيه ، يا 6 / 58 درصد كل هزينههاى حكومت ، بالغ مىشد ( فرمانرواى افغانستان خطاب به نايب السلطنهء هند ، وزارت خارجه 27 / 539 ، 18 ژوئيه 1885 ، ص 216 - 222 ) . از ارتش صرفا به صورت نيرويى بازدارنده استفاده نمىشد . به منظور ايجاد تغييراتى در مناسبات صاحبان قدرت محلى با حكومت مركزى ، ارتش ناگزير شد كه سراسر كشور را - و برخى بخشها را چندين بار - عملا فتح كند . عبد الرحمان سلاحهاى مخرب خود را يا از بازار آزاد مىخريد و يا انگليسيان آنها را به او اعطا مىكردند . از 1880 تا 1895 ، هشتاد توپ ، 342 17 عدد گلولهء توپ ، 302 33 تفنگ ، 200 3 قرابينه و 800 308 21 عدد فشنگ به او داده شد ( ديوان هند ، دست نوشتههاى اروپايى ، ف سه / 287 ، نايب السلطنه خطاب به فرمانروا ، 1899 ، ص 5 ) .
در 1317 / 1899 ، خريدهاى دولت افغانستان كه از طريق هند حمل مىشد چنان زياد بود كه موضوع مكاتباتى ميان نايب السلطنه و وزير مشاور در امور هند گرديد . در آن سال ، عبد الرحمان « 000 000 2 فشنگ بىدود ، دو و سهچهارم تن فشنگ نوردنفلد و نه تن فشنگ هاچكيس با
افغانستان ( مجموعه مقالات ) ( فارسى ) — صفحة 301
مساهمون: گروهى از پژوهشگران
ص٣٠١