« وابستگانى كه همه چيز خود را به او مديون بودند » اتكا مىكرد ( همان جا ، ص 121 ) . ولى تجديد سازمان ارتش مشغلهء ذهنى عمدهء او بود .
نه تنها ارتش ثابت را گسترش داد ، بلكه به برنامهء جاهطلبانهاى در زمينهء ايجاد كارگاههايى به منظور تهيهء تجهيزات نظامى در محل دست زد .
براى تأمين مخارج اين اقدامات بر مالياتهاى موجود افزود و مالياتهاى جديدى نيز برقرار كرد ( ديوان هند ، نامهها / سياسى و سرى / 71 ، ص 511 و بعد ) . حجم و وظايف قوهء اجرايى در اين دوره به سرعت توسعه يافت ، ولى سلطنت شيرعلى نيز در 1296 / 1878 ، با دومين حملهء ناموفق انگليسيان ، به پايان آمد .
عبد الرحمان ، حبيب الله و امان الله
( 1297 ق / 1880 - 1307 ش / 1929 ) . تأثير دومين حملهء انگليسيان بر نهادهاى حكومتى افغانستان را نايب السلطنهء هند در نامهاى خطاب به وزير مشاور در امور هند چنين خلاصه كرده است : عمليات نظامى انگليس و اشغال افغانستان ، حكومت غيرنظامى و منابع نظامى افغانها را دچار چنان وضع خرابى كرده است كه مرمّت آن مدتى مديد طول خواهد كشيد ( وزارت خارجه 539 / 19 ، 8 مه 1881 ، ص 258 ) . افغانستان از 1297 / 1880 تا 1313 / 1896 صحنهء تعارضات بىسابقه بود . فرمانرواى جديد ، عبد الرحمان ، واگذارى سياست خارجى افغانستان را به انگليس پذيرفت و از همين رو به تاج و تخت رسيد . براى تثبيت سلطهء خويش بر سراسر كشور در چهار جنگ داخلى و صد شورش بزرگ و كوچك بر مخالفان خويش پيروز شد . پس از مرگش جانشين او در صلح و صفا بر تخت سلطنت جلوس كرد و اين