تخطي إلى المحتوى الرئيسي

افغانستان ( مجموعه مقالات ) ( فارسى ) — صفحة 263

مساهمون:

ص٢٦٣
پوپلزائيها بود ، هنگام وفات پدرش ، والى هرات و وليعهد بود . بااين‌حال ، او نتوانست برادران ناتنى خود ، محمد افضل و محمد اعظم ، را كه مادرشان بنگش بود به متابعت وادارد . آنها كه در آغاز كار از او شكست خورده بودند ، بعدها توانستند كابل ( 1282 / 1866 ) و پس از آن قندهار ( 1283 / 1867 ) را فتح كنند و شير على را وادار كنند كه به هرات پناهنده شود . نخست افضل خان و پس از مرگ او ( 1284 / 1867 ) اعظم امير كابل شدند . شير على كه از كمك مالى سخاوتمندانهء انگليسيان برخوردار بود ، سرانجام در 1285 / 1868 بار ديگر تاج و تخت را به دست آورد . شير على مدت ده سال سلطنت كرد و تنها مخالفان او يكى پسر خود او محمد يعقوب والى هرات بود كه كوشيد با جلب حمايت اهالى هرات مسيرى خاص خويش دنبال كند و از او گذشته ، محمد افضل و محمد اعظم بودند كه از طريق مادرش با او نسبت داشتند . حكومت ده سالهء شير على تغييراتى قاطع به همراه داشت . براى نخستين‌بار ، سياست داخلى ، كه به نحوى شجاعت‌آميز سازنده و در جهت متجدد ساختن نهادهاى مملكتى بود ، بر سياست خارجى اولويت يافت . اصلاحاتى كه براساس تمام شواهد موجود از سيد جمال الدين افغانى « 1 » ملهم بودند شايد سطحى به نظر بيايند و همهء آنها نيز اجرا نشدند ؛ ولى اهميت آنها را در تكوين افغانستان معاصر نبايد ناچيز شمرد . مبناى حكومت مركزى به صورت هيئت دولتى ناقص و انجمنى مشورتى با سيزده عضو ايجاد گرديد . منحصر بودن مقامات حكومتى در ايالات به
هامش
( 1 ) . سيد جمال الدين اسدآبادى مشهور به افغانى .