و اميدوار بود كه روسها به او كمك كنند ، ولى روسها كه از همان گنگرهء برلن ( 1295 / 1878 ) در اروپا از لحاظ سياسى منزوى شده بودند ، كارى براى او نكردند . كمى پس از آن ، شيرعلى درگذشت ( 29 صفر 1296 / 21 فوريه 1879 ) و يعقوب ، به عنوان امير جديد ، پيمان خفّتبار گندمك را امضا كرد ( 4 جمادى الآخرهء 1296 / 26 مه 1879 ) . در قبال تضمين تماميت ارضى و كمك مالى سالانه براى امير ، افغانستان زمام امور سياست خارجى خود را از دست داد و بخشهاى سوق الجيشى پشن و سبى را در دهانهء تنگهء بولان ، قسمت سفلاى درهء كرّم ، و قلمرو آفريدى را كه تنگههاى خيبر و مچنى را دربرمىگيرد به انگليسيان واگذار كرد ؛ اين جابهجايى و تصحيح مرزها به منظور ايجاد « مرز علمى » هند بود ، امرى كه در قرن سيزدهم / نوزدهم ، مدام سياست خارجى انگليس را در آسيا به خود مشغول داشته بود . در اين پيمان ضمنا استقرار نمايندهاى مقيم از جانب انگليس در كابل پيشبينى شده بود . پس از آنكه نخستين نمايندهء مقيم ، سر لوئى كاوانيارى « 1 » ، 47 روز پس از ورودش ( 16 رمضان 1296 / 3 سپتامبر 1879 ) به دست سربازان شورشى افغان به قتل رسيد ، در 25 شوال / 12 اكتبر ژنرال رابرتس « 2 » كابل را گرفت ، يعقوب را وادار به كنارهگيرى كرد ، و زير نظر خودش حكومت نظامى برقرار ساخت . در طول زمانى كه اشغال دوم افغانستان شرقى ادامه داشت ، ميان انگليسيان از لحاظ خطمشى اختلافاتى اساسى وجود داشت ؛ نظر برخى از طراحان سياسى بر اين بود كه قندهار به قيمومت انگليس درآيد و هرات
هامش
( 1 ) .Sir Louis Cavagnari( 2 ) .General Roberts