به سپاهيان خود چنين فرمود :
پيش از آن كه آنها جنگ را آغاز كنند ، شما مجاز نيستيد تا كسى را به نيزه يا تير بزنيد ، و يا شمشيرى بر كسى فرود آوريد و به نبرد پيش دستى نماييد . بلكه پيش از اين كه پيكار آغاز شود ، با آنها به رفق و مدارا رفتار كنيد ، و به نرمى با آنها سخن بگوييد ، و بيانى گرم و دوستانه داشته باشيد . چه ، هر كه در اين جا - با پيروى از دستورات امام - رستگار گرديد ، روز باز پسين نيز رستگار خواهد بود .
راوى مىگويد : دو سپاه روياروى يكديگر به صف ايستاده بودند ، و تا ظهر هيچ اقدامى از دو طرف صورت نگرفت ، مگر اين كه هواداران جمل كه گاه با هم و دسته جمعى بانگ بر مىداشتند ( يا لَثاراتِ عُثمان ) بشتابيد به خون خواهى عثمان . كه امير المؤمنين دست هاى خود را به آسمان بلند كرد و فرمود : بار خدايا ! كشندگان عثمان را امروز به خاك هلاك افكن .
راويان ، و نويسندگان ديگرى نيز آورده اند : چون دو سپاه روياروى يك ديگر قرار گرفتند . امام به سپاهيان خود فرمود :
سپاس خداى را كه شما پيروان من بر حق هستيد ، بنا بر اين خوددارى و مدارا و جوانمردى كنيد ، تا هيچ بهانه اى براى آنها باقى نماند . و بهانهء آغاز جنگ را به آنها ندهيد ، تا آنها به نبرد آغاز كنند كه خود دليل ديگرى بر حقانيت شما خواهد بود .
و در آن هنگام كه نبرد آغاز گرديد ، بر زخمى ها رحمت آوريد ، و آنان را نكشيد و چون دشمن شكست خورد ، و روى به گريز نهاد ، فراريان را دنبال نكنيد . و كشته شدگان ميدان نبرد را برهنه نسازيد ، و گوش و بينى ايشان را نبريد و مثله نسازيد .
چون به شهر و ديار آنها دست يافتيد ، پردهء حرمت نواميس آنها را پاره نكنيد ، و بى دستورى به خانه اى وارد نشويد ، و به اموال و دارايى آنها به چيزى تجاوز ننماييد .
مسعودى دنبالهء سخنان امام را چنين آورده است :
. . . مال و دارايى آنان بر شما حرام است ، مگر آن چه را كه در اردوگاه دشمن
خمسون ومائة صحابي مختلق ( يكصد و پنجاه صحابي ساختگى ) ( فارسى ) — صفحة 237
مساهمون: السيد مرتضى العسكري
ص٢٣٧