احاديث ، پيامبر ( ص ) و على ( ع ) جزئى از يكديگر شمرده شدهاند و همين دليل بر اتحاد آن دو مزايا ، فضايل و امامت است . همچنانكه تأييد عمل على ( ع ) در مورد كنيزى كه براى خود برداشت از سوى پيامبر ( ص ) ، بدان گواهى مىدهد . اين مسئله در روايت عمران و بريده آمده . بنابراين ، روشن مىشود كه منظور پيامبر ( ص ) از اينكه فرمود : او ولى تمام مؤمنان است ، امامت مىباشد . زيرا اراده چيز ديگرى غير از امامت در اينجا ، نادرست است .
خلاصهء مطلب اينكه : اين روايات دلالت دارد كه برگزيدن كنيز توسط على ( ع ) درست بوده و اين اقدام حضرت ، نافذ است . زيرا وى از رسول خداست و رسول خدا از او .
بنابراين ، از اين روايات فهميده مىشود كه آن حضرت امام بالفعل است و بلكه از همين جملهء رسول خدا كه فرمود : « على از من است و من از على » ، فهميده مىشود كه على ( ع ) بالفعل به منزلهء رسول خداست . پس امام بالفعل است . اينكه در بعضى از اخبار به بعد مقيد شده ، با آن منافاتى ندارد . زيرا منظور از آن ، تأخر در رتبه است و بدين مطلب اشاره دارد كه آن حضرت پس از پيامبر ( ص ) تمام امور امامت را عهده دار خواهد شد . تحقيق اين مطلب در آيهء اوّل آمد .
معارضهء فضل به اخبارى كه نزد آنان در مورد اشعرىها آمده ، بيجاست . زيرا از طريق مخالفان ما روايت شده كه براى ما حجت نيست . از اين گذشته از طريق ابو موسى اشعرى روايت شده كه به خاطر بغض با على ( ع ) موضع تهمت بوده ، وى منافق است و نفاق ، بدترين فسق است . بنابراين ، روايت وى - اگر واقعا سندش به او برسد - پذيرفته نيست .
اگر هم به فرض پذيرفته شود ، باز به قرينهء مقام و قراين ديگر مىگوييم كه تبعيض در حديث اشعرىها [ يعنى اينكه فرمود : من از ايشانم و ايشان از من ] مسئله امامت را شامل نمىشود و لازم نيست كه روايت موجود در مورد على ( ع ) نيز چنين باشد . چرا كه اين روايت ، ظهور در اتحاد مقام و منزلت پيامبر ( ص ) و على ( ع ) دارد . براى همين است كه فرمودهء پيامبر ( ص ) در مسئله ابلاغ آيات سورهء برائت كه فرمود : « آن را نمىرساند مگر من يا مردى از من » ، موجب عزل ابو بكر شد ، در حالى كه ابو بكر از نظر آنان ، از اشعرىها پايينتر نيست . از آنچه گفتيم وجه استدلال به فرمودهء پيامبر ( ص ) به جبرئيل كه گفت : همانا كه على از من است و من از على ، روشن مىشود . زيرا دلالت دارد كه على نفس پيامبر ( ص ) است و لذا همان منزلت و فضيلت پيامبر ( ص ) را دارد . جبرئيل هم با قرار دادن خود به عنوان جزئى از آن دو ، خويش را گرامى داشت . مصنّف ( ره ) اين
دلائل الصدق لنهج الحق ( فارسي ) — صفحة 367
مساهمون: الشيخ محمد حسن المظفر
ص٣٦٧