2 - آيهء * ( « وَإِنِّي لَغَفَّارٌ لِمَنْ تابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صالِحاً ثُمَّ اهْتَدى » ) * ( 1 ) ابن حجر در الصواعق المحرقه در مورد اين آيه - به عنوان هشتمين آيه اى كه در مورد اهل بيت نازل شده است - مىگويد : در ثابت بنانى از ابو جعفر باقر ( ع ) نقل مىكند كه مراد از هدايت در آخر آيه ، هدايت شدن به ولايت اهل بيت پيامبر ( ص ) است . در ينابيع الموده روايات بسيارى را به اين مضمون نقل كرده است . از جمله حديث ابن نعيم كه با سند از على ( ع ) نقل مىكند كه فرمود : مراد از « اهتدى ، اين است كه به ولايت ما هدايت شود . »
مراد از ولايت ، امامت است ؛ زيرا امامت مىتواند در غفران نقش داشته باشد و با هدايت تناسب دارد . بر فرض كه مراد از ولايت ، محبّت باشد باز هم دليل بر فضيلت و برترى اهل بيت بر ديگر افراد امّت است زيرا محبّت ديگران ، شرط غفران و آمرزش الهى شمرده نمىشود و برترى ، مقتضى امامت است . نكتهء قابل توجّه در آيه اين است كه * ( « اهْتَدى » ) * را با كلمهء * ( « ثُمَّ » ) * به ما قبل خود عطف كرده است . در صورتى كه قبل از اين را با حرف واو عطف نموده است . از اين تعبير چنين استنباط مىشود كه خداى متعال نمىخواسته است كه ارزش اين مسئله ، نسبت به موارد قبل ، كمتر به نظر رسد بلكه بالعكس ، اين نكته را مستقل و داراى اهميّت بيشتر شمرده است . چرا كه بدون شك هدايت شدن به امامت يا محبّت اهل بيت ، بهترين عمل صالح است و هر كس آنان را دوست نداشته باشد ، منافق است .
3 - آيهء * ( « أَ فَمَنْ شَرَحَ الله صَدْرَه لِلإِسْلامِ فَهُوَ عَلى نُورٍ مِنْ رَبِّه فَوَيْلٌ لِلْقاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ مِنْ ذِكْرِ الله أُولئِكَ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ » ) * ( 2 ) واحدى در اسباب النزول مىگويد :
اين آيه در مورد حمزه ، على ، ابو لهب و فرزندان او نازل شد . على و حمزه از كسانى هستند كه خدا سينهء ايشان را براى پذيرش اسلام فراخ گرداند و ابو لهب و فرزندانش كسانى هستند كه دلهايشان در برابر ياد خدا سخت بود .
هامش
( 1 ) . طه / 84 .
( 2 ) . زمر / 22 .