لازم به ذكر است كه سيوطى در اين روايت به اشتباه عبارت * ( « إِنَّ الله يَفْعَلُ ما يُرِيدُ » ) * ، را در انتهاى اين آيات قرار داده است . زيرا اين جمله در انتهاى آيهء ديگرى كه قبل از اين آيات قرار دارد آمده است . آن آيه چنين است : * ( « إِنَّ الله يُدْخِلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الأَنْهارُ إِنَّ الله يَفْعَلُ ما يُرِيدُ » ) * ( 1 ) شايد برخى از كسانى كه سيوطى از آنها نقل قول كرده است نزول اين آيه را نيز دربارهء على ، حمزه و عبيده دانستهاند و سيوطى از ذكر اين مسئله غفلت كرده است .
سيوطى همچنين مىگويد كه ابن ابى شيبه و بخارى و نسائى و ابن جرير و بيهقى با ذكر سند از طريق قيس بن عباد نقل كردهاند كه على ( ع ) فرمود : « من نخستين كسى هستم كه در پيشگاه خدا براى دادخواهى زانو به زمين مىزنم » قيس مىگويد : اين آيه * ( « هذانِ خَصْمانِ اخْتَصَمُوا فِي رَبِّهِمْ » ) * دربارهء ايشان نازل شد و آنان على ، حمزه و عبيده هستند كه با شيبه ، عتبه و وليد به مبارزه برخاستند .
دلالت اين آيه بر مطلوب واضح است ؛ زيرا به على ، مژدهء بهشت داده است و على با توجّه به اينكه داراى علم الكتاب است از اين امر آگاه مىباشد . او قرين قرآن است .
دلالت امثال اين آيه بر امامت على ( ع ) بارها گفته شد و ما در آيهء سى و دوّم آن را توضيح داديم .
5 - آيهء * ( « أَ فَمَنْ وَعَدْناه وَعْداً حَسَناً فَهُوَ لاقِيه كَمَنْ مَتَّعْناه مَتاعَ الْحَياةِ الدُّنْيا ثُمَّ هُوَ يَوْمَ الْقِيامَةِ مِنَ الْمُحْضَرِينَ » ) * ( 2 ) .
واحدى در اسباب النزول از مجاهد چنين نقل مىكند : اين آيه دربارهء على ، حمزه و ابو جهل - لعنة اللَّه عليه - نازل گشت . اين آيه و آيهء بعدى در نحوهء دلالت بر امامت على ( ع ) يكسان هستند .
6 - آيهء * ( « أُولئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ الإِيمانَ وَأَيَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْه وَيُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها » ) * ( 3 ) زمخشرى در الكشاف مىگويد : اين آيه دربارهء على ، حمزه و عبيدة بن حارث نازل شد كه عتبه و شيبه پسران ربيعه و وليد پسر عتبه را در روز جنگ بدر به قتل رساندند . از اين آيه و آيهء قبل از آن ، امامت حمزه و عبيده ، لازم نمىآيد ، زيرا آنان بر خلاف
هامش
( 1 ) . حج / 14 .
( 2 ) . قصص / 61 .
( 3 ) . مجادله / 22 .