عموميّت دارد ؛ يعنى هر گاه كسى مرتد شود خدا قومى را مىآورد كه آنان را از راه كفر بازگردانند و شوكت آنان را درهم ريزند ، امّا ما مىبينيم كه در مورد ابو بكر و يارانش چنين نبود و آنان همچنان شوكت خود را حفظ كردند بلكه مسئله برعكس بود ؛ يعنى اين شيعيان بودند كه مغلوب واقع شدند .
اشكال سخن رازى اين است كه انذار ( بيم دادن ) فقط با زمامدار صورت مىپذيرد و همانطور كه روشن شد لازمهء آن جنگيدن امير المؤمنين با ابو بكر نيست . چرا كه رازى همين پاسخ را در مورد مراد بودن ابو بكر از آيه داده است و مىگويد : او هنگام نزول آيه با مرتدين به جنگ برنخاست ، بلكه هنگامى كه به خلافت رسيد اقدام به جنگ نمود . پس مراد از آيه اين است كه خدا زمامدارى را مىفرستد تا در دوران زمامدارى خود با هر كس كه از دين روى برگرداند به جنگ برخيزد . از اين رو ، آنان مراد بودن ابو بكر را از آيه صحيح مىدانند با آنكه ابو بكر با تمام مرتدّان از جمله اسود عنسى نجنگيد ؛ زيرا او در دوران زندگى رسول خدا ( ص ) كشته شد . و يا قبيلهء غسّان كه بنابر نقل ، عمر با آنان جنگيد . بعلاوه ، ممكن است كه معناى آيه ، مجرد تحذير كسانى باشد كه مرتد مىشوند و با جنگ ، آنان را انذار دهد خواه واقع شده باشد يا نه ؟ و اللَّه العالم .
آيهء « أُولئِكَ هُمُ الصِّدِّيقُونَ »
مصنّف - قدّس سرّه - مىگويد :
بيست و سوّم : آيهء * ( « وَالَّذِينَ آمَنُوا بِالله وَرُسُلِه أُولئِكَ هُمُ الصِّدِّيقُونَ » ) * ( 1 ) . احمد بن حنبل روايت كرده است كه اين آيه در حق على ( ع ) نازل شد .
فضل مىگويد :
شكى نيست كه على از صديقين و شهدا به شمار مىآيد . ظاهرا آيه در مورد گروهى از صديقين و شهدا نازل شده است . امكان دارد كه در مورد خلفا نازل شده باشد ، و اگر نزول آن در مورد على صحيح باشد از فضايل او محسوب مىشود و بر امامت او دلالت
هامش
( 1 ) . حديد / 19 .