جدش از ابو بكر و اين سند دلالت بر آن دارد كه شيخ ابو بكر احمد ، پدر جد شيخ ابو الفتوح بوده ، و با اين توجه نسب ابو الفتوح چنين است :
ابو الفتوح ، حسين بن على بن محمّد بن احمد بن حسين بن احمد خزاعى نيشابورى رازى . و در گفتار قاضى نور اللّه ، كه يادآورى خواهد شد ، اشارهاى بدين نسب دارد .
به دنبال اختلاف در نسب او گويد : در بعضى از كتابها ، از جمله مناقب ابن شهرآشوب چنين آمده است : ابو الفتوح احمد بن على رازى ، ممكن است اين شخص غير از شيخ ابو الفتوح رازى - مترجم حاضر ما - بوده باشد ، هرچند در اتحاد كنيه و نسبت و روزگار مساوىاند ، در عين حال عدم اتحاد ، فىمابينشان به صحت نزديكتر است . پس از اين در ذيل ذكر شيخ عدل محسن بن حسين بن احمد نيشابورى خزاعى خواهد آمد كه وى عموى شيخ مفيد عبد الرحمن نيشابورى است ، بنابراين شيخ محسن عموى عموى شيخ ابو الفتوح مترجم حاضر ما مىباشد .
شيخ ابو الفتوح ، در شرح شهاب الاخبار به مناسبت شرح اين حديث كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله فرموده « لا يزال هذا الدّين يؤيد بالرجل الفاجر » پيوسته اين دين به وسيلهء مرد بدكارى همراهى مىشود و مؤلفة القلوب را شاهد براى فرمايش رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله آورده است ، چنين مىنويسد : نظير اين پيشآمد ، براى من اتفاق افتاد ، در روزگار جوانى ، درخان ( كاروانسراى ) معروف به خان علان ، مجلسى سراپا مىكردم ، و گروهى به مجلس من حضور مىيافتند ، و از اين راه مقبوليت عامه پيدا كرده بودم ، جمعى از آشنايان من بر من حسادت ورزيدند ، و در پيشگاه والى از من شكوه نمودند ، والى مرا از انعقاد مجلس و گردآورى مردم ممانعت كرد ، در همسايگى من مردى ، كه با سلطان وقت ارتباط نزديك داشت مىزيست ، و آن اوقات كه اين
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي ) — صفحة 231
مساهمون: محمد باقر ساعدى
ص٢٣١