بعضى از مصنفات خود ، در ذكر شيخ ابو الفتوح گويد : كه خواجه امام ابو الفتوح رازى مصنف بيست مجلد تفسير قرآن است ، و در موضع ديگر گفته ، كه خواجه امام ابو الفتوح رازى را ، بيست مجلد تفسير قرآن از تصنيف اوست ، كه ائمه و علماى همه طوايف طالب و راغب آن مىباشند ، و به ظاهر اكثر آن مجلدات ، از تفسير عربى او خواهد بود ( وفقنا اللّه لتحصيله و الاستفادة منه بمنه و جوده ) از بعضى ثقات شنيده شده ، كه قبر شريفش در اصفهان واقع است ، و اللّه تعالى اعلم « 1 » .
مؤلف پس از ترجمه عبارات قاضى شهيد رحمه اللّه - كه ما عين عبارت او را تا بدينجا ايراد كرديم - مىنويسد استاد استناد مجلسى ( ايده اللّه تعالى ) راضى نمىشد كه تفسير كبير او منحصر به بيست مجلد باشد ، بلكه مىگفته تفسير او بدين مقدار است .
لازم به تذكر است كه خزاعى به ضم خاى نقطهدار ، و زاى با نقطه و عين بىنقطه ، منسوب است به خزاعه ، كه از نوادگان عمر بن ربيعه بودهاند ، و شيخ فخر الدّين رماحى در جامع المقال بدين ضبط و نسب اشاره كرده است .
و از غرائب اتفاقات ، آنكه شيخ ابو الفتوح در شرح شهاب در ذيل فرمايش رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله كه فرموده ( احفظ لى اصحابى فانهم خيار امتى ) از ياران من نيكو محافظت كن ، كه آنان از بهترين پيروان منند ، عدهاى از اخبار را در فضائل خلفاى ثلاث ، ايراد كرده است و شايد ايراد آنها براى تقيه از
هامش
( 1 ) - پيش از اين نوشتيم طبق وصيتى كه ابو الفتوح كرد ، وى را در جوار حضرت عبد العظيم دفن كردند ، و هماكنون مزارش مرقد عمومى است و قبرى كه در اصفهان است ، مربوط به ابو الفتوح اسعد عجلى است ، كه از علماى قرن پنجم و اوائل ششم هجرى بوده ، و از محدثان شافعى مذهب است و در 22 صفر سال 600 هجرى وفات يافته است - م .