است ، يعنى حضرت على عليه السّلام از همهء مردم اوليتر به خود آنها بوده است و اين معنى به تعبير ديگر همان « امام » و « امير » است و معناى اولويت در حق على عليه السّلام به گواهى قرينههاى قطعى ، مسلَّم و ثابت است و قرائن به شرح ذيل است :
از جمله : رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله فرموده است : « الست اولى من انفسهم ؟ » آيا من اوليتر از مؤمنان به خود آنها نيستم ؟ پس از آنكه اصحاب فرمايش آن حضرت را تصديق كردند ، فرمود :
« من كنت مولاه فعلىّ مولاه » و اينكه جمله را به دنبال جملهء
« الست اولى بكم » فرموده ، دليل روشنى است بر اينكه مراد از « مولا » در كلام رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله اولويت در جان و مال است و در غير اين صورت جمله « الست اولى بكم » بيهوده و بىاساس خواهد بود ، بويژه كه در بسيارى از طريقها ، جمله مزبور با « فاء » تفريع شده و فرموده است : « فمن كنت مولاه فعلىّ مولاه » بديهى است با « فاء » تفريع آوردن ، ظاهرتر و آشكارتر در تفريع است همانطور كه پوشيده نيست .
از آن جمله : بطوريكه در بعضى از طرق ياد شده آمده است ، رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله فرمود :
« انّ اللَّه مولاى و انا مولى المؤمنين اولى بهم من انفسهم فمن كنت مولاه فهذا مولاه » ؛ « همانا خداى تعالى مولاى من است و من مولاى مؤمنانم ، يعنى از جان آنها اوليتر به خود آنها مىباشم ؛ پس به همين دليل ، كسى كه من مولاى اويم ، اين بزرگوار ( على عليه السّلام ) هم مولاى اوست » .
از بيان رسول اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله استفاده مىشود كه جملهء « اولى بهم من انفسهم » را ، بيان براى « انا مولى المؤمنين » و مفسّر معناى آن قرار داده است . اين قرينه دليل واضحى است كه مراد از « مولا » در مورد بحث ، همان اولويت به تصرف در جان و مال است .
از آن جمله : در يكى از طرق ، با لفظ « اولى به من نفسه » آمده است .
چنان كه همين معنى از حديث « كنز العمال » و « هيثمى » كه در آغاز آن
« انّى لا اجد »
فضائل الخمسة من الصحاح الستة ( فضائل پنج تن ( ع ) در صحاح ششگانه اهل سنت ) ( فاسي ) — صفحة 151
مساهمون: سيد مرتضى حسيني فيروزآبادي
ص١٥١