ناگفته نماند كه غرض ذاتى منحصر به تعليم علوم نميباشد ، بلكه منظور موافقت با مراد خداى متعال است كه از اين علوم از نقطهنظر آليت اينها يا بسبب علم يا عمل يا اقامهء نظام يا رهنمائى بندگان بامورى كه ميبايد انجام دهند بدست ميايد ، بنابراين ترتيب تعلم اختلاف پيدا مىكند ، در نتيجه كسى كه ابتداء جوانى قدم در صراط دانش ميگذارد و صلاحيت ترقى بدرجات علوم و اهليت فقاهت دينى از راه استدلال و براهين داشته باشد شايسته است در اولين پايه حفظ كتاب خدا و تجويد او را بر وجه معتبر در نظر بگيرد تا كليد صلاح و ياور هدايت او باشد و دلش بدان وسيله نورانى و آمادهء براى تحصيل ساير علوم بشود و چون از اين موضوع فراغت حاصل كرد سپس بعلوم عربيه اشتغال ورزد زيرا اين علوم نخستين آلات فهم و بزرگترين اسباب علم شرعى هستند .
نتيجتا در اولين وهله علم تصريف را بياموزد و درجه بدرجه از آسان بمشكل و از كوچك به بزرگ گرايد تا به خوبى متقن ساخته و بهمهء موضوعاتش احاطه پيدا كند .
سپس بعلم نحو بهپردازد و همانطورىكه تذكر داديم در حفظ موضوعات ، جديت كاملى انجام دهد زيرا علم نحو براى درك معانى اثر بزرگى را دربر دارد و جادهء مستقيمى است براى اتقان كتاب و سنت ، زيرا وضع هر دو به زبان تازى است .
بعد از اين به باقى علوم عربيه اشتغال ورزد .
و چون از كليهء علوم فوق الذكر فراغت يافت به علم منطق پردازد و در تحقيق مطالب حد وسط را كه خير الامور اوسطها است مراعات كند ، و مانند ساير علوم دربارهء علم منطق زيادهروى نكند ، زيرا بىمبالغه
منية المريد ( فارسى ) — صفحة 328
مساهمون: الشهيد الثاني
ص٣٢٨