ديگرى گفته : دانشمند به مقصود خود نائل نميشود تا آنكه از بيچارهگى زيانى بيند و او را بر همهء لذات و خوشيها برگزيند .
ديگرى گفته : از سودهاى دانش بهرهمند نشود جز كسى كه دكان خود را تعطيل كند و باغستان را ويران سازد و از دوستان دورى گزيند و در كنار اهلش بميرد و كسى به تشييع جنازهء او حاضر نشود .
آنچه گفته شد اگرچه نهايت مبالغه را دارا است جز اينكه منظور اصلى اينست كه شخص محصل ناگزير بايد سراسر دل و فكر خود را آماده ساخته و با جديت كاملى براى فراگرفتن دانش مهيا شود .
برخى از مشايخ ، پا از گليم مبالغه فراتر گزارده و يكى از محصلين را مخاطب ساخته كه جامهء خود را رنگين ساز تا چركينى او ترا از دانش باز ندارد .
از اينجاست كه گفتهاند دانش اندكى از خود را در دسترس استفادهء تو نگذارد تا تو خود را بتمامى در راه او فدا ننمائى .
زناشوئى يا بزرگترين مانع دانش
چهارم - تا تير خود را از هدف نگذرانده در انديشهء زناشوئى نيفتد ، زيرا همسرى بزرگترين شاغل و مانعى است كه شخص محصل را از فراگرفتن دانش بازميدارد ، بلكه ميتوان او را همهء موانع دانست بعضى گفتهاند : دانش در فروج زنان كشته شده .
ابراهيم « 1 » ادهم گفته : كسى كه رانهاى زنان را ستون خويش قرار دهد رستگار نشود . يعنى كسى كه بر اثر سرگرمى بزنان از جادهء كمال بازماند فلاح نيابد .
هامش
( 1 ) ابو اسحاق ابراهيم ادهم اصلش از بلخ و پادشاهزاده بوده در جوانى توبه كرد و راه حق پيشه نمود تا آنكه از بزرگان عرفاء بشمار رفت و سال 166 در ولايت شام درگذشت .