كه ابن الرضا ع بيمار گرديده ( 1 ) همان ساعت پدرم با عجله به دار الخلافه رفته و بلافاصله باتفاق پنج نفر از مخصوصان خليفه كه يكى از آنها مرد دانشمند و زيركى بود بازگشت ، پدرم به آنها دستور داد همواره ملازم خانه حسن باشند و همه وقت شرح حال او را بعرض رسانند و از آن طرف دستور داد عدهء از طبيبان حضور يافته و براى بهبودى وى صبح و شام متوجه آن جناب باشند .
دو روز يا سه روز از اين قضيه گذشت اطلاع دادند كه معظم له ناتوان و سخت رنجور گرديده دستور رسيد كه اطباء از خانهء آن حضرت خارج نشوند و قاضى القضاة را احضار كرده دستور داد ده نفر از موثقان و دينداران و پرهيزكاران و امانت نگه داران را حاضر نمايند و آنان را بخانهء حسن فرستاده و فرمان داد شب و روز آنجا بسر برند و آنها حسب الامر ملازم منزل حسن بودند تا رحلت فرمود .
چون خبر وفات او در سامرا انتشار يافت سامرا يكپارچه ناله و فرياد شده و بازارها تعطيل گرديد و بنى هاشم و سرگردان و كاتبان و قاضيان و اداريها و ساير مردم از اطراف و اكناف سوار شده و براى تشييع جنازهء او حاضر ميشدند و آن روز سامرا نمونهء از قيامت بود چون از غسل او فارغ شدند خليفه به ابو عيسى بن متوكل دستور داد تا بر جنازهء او نماز بگذارد .
چون ابو عيسى نزديك آمد ، كفن از صورتش برداشته و او را بحاضران از بنى هاشم و بنى عباس و سرگردان و كاتبان و قاضيان و اداريها نماياند و گفت اينست حسن بن على كه به اجل خود دار فانى را وداع گفته و در آن هنگام از خواص خليفه فلان و فلان و از داوران فلان و فلان و از اطباء فلان و فلان حضور
الإرشاد ( فارسي ) — صفحة 659
مساهمون: الشيخ المفيد
ص٦٥٩