نميدانستند روزه چيست و چگونه بايد روزه بگيرند . رسول خدا ( صلى الله عليه وآله ) آن را برايشان تفسير نمود كه در هنگام روزه بايد از چه چيزهايى پرهيز كنند و چگونه روزه بگيرند . همچنين به حج فرمان داد و به پيامبرش دستور داد كه چگونگى حج نهادن را برايشان تفسير كند و او در سنت خود ، اين را براى مردم روشن ساخت . نيز خداوند به ولايت فرمان داد و فرمود : إِنَّمَا وَلِيكُمُ اللهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يقِيمُونَ الصَّلاةَ وَيؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ : جز اين نيست كه ولى شما خداوند و رسولش و مؤمنانى هستند كه نماز ميگزارند و در حال ركوع ، زكات ميپردازند . ( مائده : 55 ) پس خداوند ولايت اهل ولايت را واجب ساخت ؛ اما نميدانستند كه اين به چه معناست . از اين رو ، خدا به پيامبرش فرمان داد كه ولايت را برايشان تفسير كند ، همان سان كه نماز و زكات و روزه و حج را برايشان تفسير نمود . هنگامى كه اين دستور از خدا به وى رسيد ، سينه او از آن تنگ گشت و بيم ورزيد كه از دينش بازگردند و او را تكذيب كنند . بدين روي ، سينهاش تنگ گشت و به خدايش پناه برد . خداوند به او وحى فرمود : يا أَيهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَيكَ مِنْ رَبِّكَ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللهُ يعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ : اى پيامبر ! آنچه را از جانب پروردگارت به سوى تو نازل شد ، ابلاغ كن و اگر چنين نكني ، پيامش را نرساندهاى و خدا تو را از گزند مردم نگاه ميدارد . آنگاه ، پيامبر فرمان خدا را آشكار ساخت و ولايت اميرالمؤمنين على بن ابيطالب - صلى الله عليه - را در روز غدير خم اعلان نمود و به آن منظور ، بانگ نماز جماعت برآورد و فرمان داد كه شاهدان به غايبان خبر دهند . واجبات خداوند يكايك از پى هم آمدند و ولايت آخرين فريضهاى بود كه خداوند به آن فرمان داد . از اين رو ، چنين نازل فرمود : الْيوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيكُمْ نِعْمَتِى وَرَضِيتُ لَكُمُ الإسلام دِيناً : امروز دين شما را برايتان كامل و نعمت خود را بر شما تمام گردانيدم و اسلام را براى شما [ به عنوان ] آيينى برگزيدم . »
سپس امام باقر ( عليه السلام ) فرمود : « خداوند ميفرمايد : از اين پس ، ديگر چيزى را بر شما واجب نخواهم ساخت و فرائض را برايتان كامل نمودم . » ( دعائم الاسلام ، 1 / 14 ؛ شرح الاخبار ،
1 / 101 ؛ 2 / 276 )
نبرد جمل ( فارسى ) — صفحة 627
مساهمون: الشيخ علي الكوراني العاملي
ص٦٢٧