وَ ما أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ
در حالى كه آنان مأمور به چيزى نشدند ، جز اينكه خدا را با اخلاص پرستش كنند كه دين مراد است .
حُنَفاءَ
« حنيف » يعنى صحيح و ميل به اسلام كه بر آن ثابت باشد و بر هر كسى كه حجّ كند ، يا بر دين ابراهيم باشد .
وَ يُقِيمُوا الصَّلاةَ وَ يُؤْتُوا الزَّكاةَ
در اوّل سورهى بقره در بيان اقامهى نماز و دادن زكات ، ذكر شد كه به اهل كتاب در لسان انبياى خود و در كتابهايشان جز به توحيد عبادت كه مستلزم توحيد واجب و مبدأ است امر نشدند و نيز مأمور بودند به اقامهى نماز كه آن ستون دين و جلبكنندهى خصلتهاست و به ايتاى زكات كه آن تطهير از هر پستى و رذيلت است و تو نيز آنها را جز به همين امور امر نمىكنى ، پس به آنان چه شده كه در تصديق و تكذيب تو اختلاف شده ؟
وَ ذلِكَ
توحيد عبادت و توحيد مبدأ و اقامهى نماز و دادن زكات .
دِينُ الْقَيِّمَةِ
دين كتابهاى درست است .
بعضى گفتهاند : لفظ « قيّمه » جمع « قائم » است ، يعنى ، دين قومى است كه قائم به امر خدا هستند .
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا
آنهايى كه كافر شدند به رسول صلّى اللّه عليه و آله يا به كتاب او ، يا به امر خداى تعالى دربارهى رسول او ، يا به ولايت و اين جمله سؤال مقدّر است از حال اختلافكنندهها .
مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ وَ الْمُشْرِكِينَ فِي نارِ جَهَنَّمَ خالِدِينَ فِيها أُولئِكَ هُمْ شَرُّ الْبَرِيَّةِ
اين جمله عطف بر
« الَّذِينَ كَفَرُوا »