يا منسوب به كسى است كه براى اوّلين بار دشمنى با پيامبر صلّى اللّه عليه و آله را ابداع نمود .
بنابراين معناى آيه اين است كه هرگاه از ترميم معاش ، زندگى ، از دعوت خلق ، جهاد با آنها و از آنچه كه از امور دينت خدا بر تو واجب كرده فراغت حاصل كردى پس كوشش كن و در طلب وجه خدا و رضايت او خودت را خسته كن .
بعضى گفتهاند : يعنى هرگاه از عبادتى فارغ شدى به دنبال آن عبادت ديگرى را شروع كن و هيچ وقتى از اوقاتت را خالى نگذار كه به عبادتى مشغول نباشى .
از امام باقر و صادق عليهما السّلام آمده است : معناى اين آيه اين است كه ، هرگاه از نماز واجب فارغ شدى در دعا و نيايش بكوش و به درخواست از وى رغبت نما تا خداوند به تو عطا نمايد « 1 » .
از امام صادق عليه السّلام روايت شده است كه : مقصود دعا كردن بعد از نماز است در حالى كه هنوز نشستهاى .
بعضى گفتهاند : وقتى از واجبات فارغ شدى در قيام ليل و شبزندهدارى بكوش « 2 » .
بعضى گفتهاند : هرگاه از دنيا فراغت حاصل كردى در عبادت كوشش كن ، يا در جهاد نفس خويش بكوش « 3 » .
برخى گفتهاند : هرگاه از عبادت فارغ شده براى طلب شفاعت
هامش
( 1 ) تفسير على بن ابراهيم قمى - اصول كافى - مجمع البيان - نور الثقلين ج 5 ص 605 .
( 2 ، 3 ) تفسير على بن ابراهيم قمى - اصول كافى - مجمع البيان - نور الثقلين ج 5 ص 605 .