بدون ديگرى خوانده نشود « 1 » .
از اين رو بعضى از علما فتوى دادهاند كه آن دو يك سوره هستند و لفظ « شرح » مانند « منع » يعنى باز كرد و قطع نمود ، مانند « شرّح » از تشريح و « فتح » و « شرح الشّيء » ، يعنى آن را وسيعتر قرار داد و شرح صدر ، يعنى توسعه و گستردگى سينه به نحوى كه از هيچ سازگار و ناسازگار تنگ نشود و شرح صدر محمّد صلّى اللّه عليه و آله عبارت از تنگ نشدن سينهى او از جميع بين كثرتها و وحدت و دعوت خلق و عبادت حقّ .
روايت شده از نبىّ صلّى اللّه عليه و آله سؤال شد : يا رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله آيا سينه گشوده و وسيع مىشود ؟
فرمود : بلى . گفته شد : يا رسول اللّه آيا علامتى هم دارد كه با آن علامت معلوم شود ؟
فرمود : بلى ، خود را از دار غرور خالى ديدن و بازگشت به دار خلود و آماده شدن براى مرگ قبل از فرا رسيدن آن .
وَ وَضَعْنا عَنْكَ وِزْرَكَ
بار سنگين كه پشت تو را خم كرده يا سنگينى كرده يا شكسته است و مقصود سنگينى دعوت خلق يا معاشرت با آنانست ، يا سنگينى شنيدن وحى و ديدن ملايكه ، چه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله در اوّل نزول وحى تبدار مىشد و مىگفت : مرا بپوشاند ، چنانچه گذشت .
يا مقصود سنگينى اظهار نبوّت و اظهار نماز و غير آن است ، يا مقصود سنگينى اذيّت كفّار و غمهايى است كه از آنان بر رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله مىرسيد .
هامش
( 1 ) نور الثقلين ج 5 ص 609 .