خانهى خدا آمد و در آنجا طواف كرد و دعا نمود و در نتيجه جاى محمّد صلّى اللّه عليه و آله بر او معلوم شد و او در طلب محمّد صلّى اللّه عليه و آله راه افتاد و او را در زير درختى يافت كه با برگهايش بازى مىكرد .
بعضى گفتهاند « 1 » : او با عمويش ابو طالب عليه السّلام در ضمن كاروان ميسره غلام خديجه خارج شد .
پس در حالى كه محمّد صلّى اللّه عليه و آله سوار بود در يكى از شبها ابليس آمد و زمام شتر او را گرفت و از راه منحرف كرد ، پس جبرئيل آمد و او را به كاروان بازگردانيد ، يا معناى آيه اين است : تو را از قومت و نسبت به قوم خويش گمراه ديد ، يعنى ، قوم تو مرتبه و مقام تو را نمىشناختند ، پس خداوند قوم تو را به معرفت تو هدايت نمود .
وَ وَجَدَكَ عائِلًا
تو را فقير يافت .
فَأَغْنى
تو را در مال محتاج ديد پس با مال خديجه يا با قناعت بىنياز كرد ، يا در علم محتاج ديد و با وحى بىنياز كرد ، يا صاحب عائله ديد و تو را بىنياز نمود يا تو را چنين يافت كه به روزهاى معنوى قومت كمك مىكنى پس تو را با وحى بىنياز نمود .
از امام صادق عليه السّلام روايت شده كه فرمود : چون تو فردى بودى كه در بين مخلوقين مانند و نظير نداشتى مردم را به سوى تو پناهنده نمود ، در بين قومى بودى كه فضل و مرتبهات را نمىشناختند و ( بينشان ) گم بودى آنان را به سوى تو هدايت كرد و تو اقوامى را به وسيلهى علم اداره مىكردى و سرپرستى مىنمودى پس آنان را به وسيلهى تو بىنياز
هامش
( 1 ) نور الثقلين ج 5 .