خدا بخواهد ، وحى نازل نشد و از جهت شماتت دشمنان اندوهناك شد ، پس اين آيه نازل شد تا دلدارى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله باشد .
وَ لَلْآخِرَةُ
و خانهى آخرت .
خَيْرٌ لَكَ مِنَ الْأُولى
براى تو از دنيا بهتر است ، يا مرتبهى ديگر كه جبرئيل وحى براى تو مىآورد ، بهتر از بار اوّل است .
وَ لَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضى
و به زودى در دنيا يا آخرت چيزى به تو مىدهد كه با آن مقام رضا حاصل مىشود ، يا رضايت تو با آن حاصل مىشود ، آنچه كه خداوند عطا مىكند گاهى شفاعت كبرى تفسير شده است « 1 » .
لذا وارد شده كه اين آيه اميدواركنندهترين آيه و كتاب خداست .
و از امام صادق عليه السّلام آمده است : رضايت جدّ من اين است كه هيچ موحّدى در آتش باقى نمىماند « 2 » .
أَ لَمْ يَجِدْكَ
استفهام انكارى است و استشهاد بر دادن چيزى كه او را راضى سازد ، گويى كه گفته شده : بر راست بودن اين وعده چه دليلى است ؟ فرمود :
دليل بر راست بودن وعده اين است كه تو را يتيم يافت و پناهى داد .
يَتِيماً
يتيم از ناحيهى پدر و مادر ،
فَآوى
پناه داد ، يا تو را يتيم بىنظير يافت پس مردم را به سوى تو پناهنده كرد ، چنانچه در خبر آمده است « 3 » .
وَ وَجَدَكَ ضَالًّا فَهَدى
اين جمله عطف بر
« أَ لَمْ يَجِدْكَ »
است ، زيرا « أ لم يجدك » به معناى « وجدك يتيما » است ، يعنى ، تو را از
هامش
( 1 ، 2 ) نور الثقلين ج 5 ص 594 - على بن ابراهيم قمى .
( 3 ) تفسير عياشى - نور الثقلين ج 5 .