گرسنگى و قحطى ، اين جمله اشاره به سخاوت است طبق معانى سهگانهى اوّل قول خدا « فكّ رقبة » است و طبق معناى اخير اشاره به صنف ديگر از سخاوت است .
يَتِيماً ذا مَقْرَبَةٍ أَوْ مِسْكِيناً ذا مَتْرَبَةٍ
يا به يتيم خويشاوند ، يا بينواى نيازمند چه « متربه » يعنى داراى فقر ، از « ترب تربا و متربا و متربة » ، يعنى ، فقير شد و احتياج پيدا كرد .
ثُمَّ كانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا
اين جمله عطف بر لفظ « اطعام » است از قبيل عطف فعل بر اسم خاصّ بدين گونه كه فعل با تقدير « ان » به تأويل مصدر رود ، كه در اين صورت « فكّ رقبة » اشاره به فناست كه آن اصل همهى خصلتهاست .
و لفظ « أو » براى ترديد بين آن خصالى است كه موجب بقاى باللّه بعد از فناى باللّه حاصل مىشود .
و « اطعام » در اين صورت اشاره به عفّت است .
و لفظ « كان » در
« كانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا »
اشاره به با فضيلتترين انواع حكمت است و اين قول خداى تعالى :
وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ
اشاره به شجاعت مىباشد ، زيرا نگهداشتن نفس از بىتابى هنگام بروز مصيبت ، از ارتكاب گناه هنگام درخواست قواى نفسانى و وادار كردن نفس بر اطاعت ناشى از قوّت قلب است كه همان شجاعت است .
و قول خداى تعالى :
وَ تَواصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ
اشاره به عدالت است ، زيرا عدل كه همان نهادن هر چيز به جاى خودش است ممكن نيست مگر به وسيلهى