تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بيان السعادة في مقامات العبادة ( فارسى ) — صفحة 546

مساهمون:

ص٥٤٦
وسط بين بلامت و جربزه است از مقتضيات قوّه‌ى علّامه‌ى نفسانى قرار داده مىشود . و مقتضاى قوّه‌ى علّامه‌ى عقلانى تعديل قواى سه‌گانه و تعديل قوّه‌ى عمّاله قرار داده مىشود به نحوى كه هيچ كارى از كارهاى قوّه‌ى عمّاله از حكم قوّه‌ى عاقله خارج نشود و آن عدالت ناميده مىشود كه افراط و تفريط در آن راه ندارد ، بلكه فقط داراى تفريط است و تفريط آن قصور و كوتاهى قوّه‌ى عاقله از تسخير قواى سه‌گانه است . و اين معناى ظلم از ناحيه‌ى قواى سه‌گانه و انظلام قوّه‌ى عاقله است و كسى كه قوّه‌ى عمّاله را منشأ بعضى از خصال نيك قرار داده گويا مقصودش از عمّاله قوّه‌ى علّامه‌ى نفسانى است . زيرا بين آن دو قوّه تلازم وجود دارد . بنابراين در قول خداى تعالى « فكّ رقبة » اگر مقصود آزاد كردن خودش از تقيّه به قيود نفس باشد منظور از آن اصل خصال و روح آن مىشود كه از آن به فنا تعبير مىشود . يعنى فنا از نسبت افعال و صفات به نفس خودش ، بلكه فنا از نسبت ذات به خودش . و لذا آن را بر همه مقدّم داشت ، اگر مقصود آزاد كردن مردم از بندگى خودشان و از آتش باشد كه اشاره به شريف‌ترين اقسام عدل مىشود . و اگر مقصود آزاد كردن بندگان و بردگان صورى از بندگى باشد كه اشاره به بهترين قسم سخاوت مىشود شريف‌ترين انواع عفّت است .
أَوْ إِطْعامٌ فِي يَوْمٍ ذِي مَسْغَبَةٍ
يا خوراك دادن به روز
بيان السعادة في مقامات العبادة ( فارسى ) — صفحة 546 | سلطان محمد گنابادى ( سلطان عليشاه ) / رضاخانى / حشمت الله رياضى