تفسير
وَ السَّماءِ وَ الطَّارِقِ
خداى تعالى قسم ياد كرده به آسمان و به ستارگان يا به ستارهى صبح ، در حالى كه شأن ستاره را بزرگ نموده ، گفته است :
وَ ما أَدْراكَ مَا الطَّارِقُ
تو چه دانى كه طارق چيست ؟
و بعد از بزرگ كردن آن با استفهام تعجّبى جواب داد و فرمود :
النَّجْمُ الثَّاقِبُ
آن ستارهى روشنى است يا بدين معناست كه با نور خود افلاك را سوراخ مىكند .
از امام صادق عليه السّلام روايت شده كه به مردى از اهل يمن فرمود :
زحل در بين ستارهها نزد شما چه ستارهاى است ؟ مرد يمانى گفت : آن ستارهاى نحس است .
امام صادق عليه السّلام فرمود : اينچنين سخن نگو كه آن ستارهى امير المؤمنين عليه السّلام و آن ستارهى اوصياست و همان نجم ثاقب است كه در كتاب خدا آمده است .
مرد يمانى گفت : مقصود از « ثاقب » چيست ؟ امام فرمود : از آن جهت ثاقب گويند كه محلّ طلوعش در آسمان هفتم است و با نور خود آسمانها را سوراخ مىكند تا نور آن به آسمان دنيا مىرسد ، از همين جهت خداوند آن را نجم ثاقب نام نهاده است .
إِنْ كُلُّ نَفْسٍ لَمَّا عَلَيْها حافِظٌ
قسم به اينان كه هر شخصش را البتّه مراقب و نگهبان است .
لفظ « لمّا » با تخفيف خوانده شده كه در اين صورت لفظ « ان » مخفّف از ثقيله ، لام فارقه و ما زايده مىشود .