صورت خود حال نيز مورد تكذيب مىشود ، يا حال از فاعل و قيد تكذيب است .
كِراماً كاتِبِينَ يَعْلَمُونَ ما تَفْعَلُونَ
كه نويسندگان اعمال شما دو فرشتهى مقرّب خدايند ، هر چه كنيد همه را مىدانند .
اين جمله توصيف لفظ « لحافظين » مىباشد ، تا امر جزا ، حساب و عقاب را بزرگ نمايد . پس اگر آن فرشتگان مىدانند شما چه كارى انجام مىدهيد ، پس بر معصيت و نافرمانى خدا جرأت پيدا نكنيد .
إِنَّ الْأَبْرارَ لَفِي نَعِيمٍ
نيكوكاران عالم در بهشت پرنعمتند .
اين جمله جواب سؤال مقدّر است ، گويا كه گفته شده : اگر ملايكههايى حافظ و نگهبان ما هستند ، پس حال ما در آخرت چگونه خواهد بود ؟
فرمود : نيكوكاران در بهشت و نعمت خواهند بود .
وَ إِنَّ الْفُجَّارَ لَفِي جَحِيمٍ يَصْلَوْنَها يَوْمَ الدِّينِ
و بدكاران در جهنّم سختى و رنج آتش را ( در روز جزا ) حس مىكنند .
وَ ما هُمْ عَنْها بِغائِبِينَ
و بدكاران در همين دنيا در آتش جهنّم هستند اگر چه جهنّم در اين دنيا از نظر آنان غايب است ، يا آنان در آخرت از جهنّم غايب نيستند تا آتش جهنّم از آنان فوت شود . يا در آخرت هيچ زمانى از آتش غايب نيستند بلكه به طور دايمى در آتش هستند .
وَ ما أَدْراكَ ما يَوْمُ الدِّينِ
بزرگ نمودن شأن آن روز است و اينكه تو ممكن نيست آن را بشناسى .
ثُمَّ ما أَدْراكَ ما يَوْمُ الدِّينِ
تأكيد همان بزرگ جلوه دادن است كه : چگونه توانى شناخت ؟ !
يَوْمَ لا تَمْلِكُ نَفْسٌ لِنَفْسٍ شَيْئاً
در روزى كه هيچ كس